رودخانه های حوزه جنوبی دریای خزر ازجمله سفیدرود که بزرگترین آنهاست، به دلیل جذب انواع ماهیان مهاجر، به خاطر اهمیت مصب آنها و نیز اهمیت آنها در رهاسازی بچه ماهیان حاصل از تکثیر مصنوعی خصوصا تاسماهیان و ماهی سفید، اهمیت زیادی در بازسازی ذخایر دارند. این مطالعه در زمان رهاسازی بچه ماهیان خاویاری در 4 کیلومتری پایین دست رودخانه سفیدرود و با هدف بررسی تغییرات فراوانی بچه ماهیان مهاجر، مصبی و رودخانه ای صورت گرفت و صید ماهیان با تور پره چشمه 6 میلیمتر در 4 ایستگاه داخل رودخانه و یک ایستگاه ساحلی در تیر 1403 و خرداد-تیر 1404 انجام شد. نتایج، وجود 25 گونه ماهی در سال اول و 33 گونه در سال دوم و جمعا 34 گونه متعلق به 17 خانواده را از مناطق مطالعاتی نشان داد که درمجموع 2 سال، 14، 7 و 13 گونه به ترتیب متعلق به ماهیان رودخانه ای، مهاجر به رودخانه و مصبی-دریایی بودند. در مجموع 4 ایستگاه پایین دست سفیدرود، در تیرماه 1403 ماهیان مخرج لوله ای، گاوماهی شنی، گاوماهی گرد و بچه ماهیان سیاهکولی و شاه کولی به ترتیب با 33/8، 17/1، 11/1، 10/7 و 9/8 درصد و در مجموع خرداد و تیرماه 1404، گاوماهی سرگنده، بچه ماهی شاه کولی، مخرج لوله ای، بچه ماهی سیاه کولی، بچه ماهی سفید و گاوماهی شنی بهترتیب با 18/6، 14/6، 12/8، 12/8، 11/4 و 11/2 درصد تعداد افراد غالب بودند که بین 2 سال تفاوت مشاهده می گردد. تاسماهی ایران (قره برون) در هر 5 ایستگاه و هر 2 ماه خرداد و تیر 1404 صید شد که نشانگر ماندگاری حداقل یک ماهه برخی افراد در سفیدرود و همچنین جابجایی معکوس برخی از آنها از محل رهاکرد حداقل تا 1/5 کیلومتر به طرف بالادست رودخانه بود. پیشنهاد می گردد پایش مستمر پایین دست رودخانه ها برای تعیین کمیت و کیفیت بچه ماهیان مهاجر و مصبی، خصوصا تعیین ماندگاری بچه ماهیان رهاسازی شده، لااقل از اردیبهشت تا شهریورماه هر سال صورت گیرد و اطلاعات به روزشده در اختیار مدیران اجرایی استانهای ساحلی شمال کشور قرار گیرد.
Mousavi Golsefid S A, Hosseini S A, Gorbani R, Abbasi Ranjbar K, Abdolmaleki S, Behrooz Khoshghalb M et al . Assessment of fish abundance in the downstream reaches of the Sefidrud River during the years 2024 and 2025. JAIR 2026; 14 (3) :1-10 URL: http://jair.gonbad.ac.ir/article-1-954-fa.html
موسوی گلسفید سیدعلی، حسینی سیدعباس، قربانی رسول، عباسی رنجبر کیوان، عبدالملکی شهرام، بهروز خوش قلب محمدرضا و همکاران.. بررسی فراوانی ماهیان پایین دست رودخانه سفیدرود طی سال های 1403 و 1404. نشریه علمی پژوهشی پژوهشهای ماهی شناسی کاربردی. 1405; 14 (3) :1-10