Journal of Applied Ichthyological Research

fa بررسی فراوانی ماهیان پایین دست رودخانه سفیدرود طی سال های 1403 و 1404 Assessment of fish abundance in the downstream reaches of the Sefidrud River during the years 2024 and 2025 تخصصي Special پژوهشي Research رودخانه های حوزه جنوبی دریای خزر ازجمله سفیدرود که بزرگترین آنهاست، به دلیل جذب انواع ماهیان مهاجر، به خاطر اهمیت مصب آنها و نیز اهمیت آنها در رهاسازی بچه ماهیان حاصل از تکثیر مصنوعی خصوصا تاسماهیان و ماهی سفید، اهمیت زیادی در بازسازی ذخایر دارند. این مطالعه در زمان رهاسازی بچه ماهیان خاویاری در 4 کیلومتری پایین دست رودخانه سفیدرود و با هدف بررسی تغییرات فراوانی بچه ماهیان مهاجر، مصبی و رودخانه ای صورت گرفت و صید ماهیان با تور پره چشمه 6 میلیمتر در 4 ایستگاه داخل رودخانه و یک ایستگاه ساحلی در تیر 1403 و خرداد-تیر 1404 انجام شد. نتایج، وجود 25 گونه ماهی در سال اول و 33 گونه در سال دوم و جمعا 34 گونه متعلق به 17 خانواده را از مناطق مطالعاتی نشان داد که درمجموع 2 سال، 14، 7 و 13 گونه به ترتیب متعلق به ماهیان رودخانه ای، مهاجر به رودخانه و مصبی-دریایی بودند. در مجموع 4 ایستگاه پایین دست سفیدرود، در تیرماه 1403 ماهیان مخرج لوله ای، گاوماهی شنی، گاوماهی گرد و بچه ماهیان سیاهکولی و شاه کولی به ترتیب با 33/8، 17/1، 11/1، 10/7 و 9/8 درصد و در مجموع خرداد و تیرماه 1404، گاوماهی سرگنده، بچه ماهی شاه کولی، مخرج لوله ای، بچه ماهی سیاه کولی، بچه ماهی سفید و گاوماهی شنی بهترتیب با 18/6، 14/6، 12/8، 12/8، 11/4 و 11/2 درصد تعداد افراد غالب بودند که بین 2 سال تفاوت مشاهده می گردد. تاسماهی ایران (قره برون) در هر 5 ایستگاه و هر 2 ماه خرداد و تیر 1404 صید شد که نشانگر ماندگاری حداقل یک ماهه برخی افراد در سفیدرود و همچنین جابجایی معکوس برخی از آنها از محل رهاکرد حداقل تا 1/5 کیلومتر به طرف بالادست رودخانه بود. پیشنهاد می گردد پایش مستمر پایین دست رودخانه ها برای تعیین کمیت و کیفیت بچه ماهیان مهاجر و مصبی، خصوصا تعیین ماندگاری بچه ماهیان رهاسازی شده، لااقل از اردیبهشت تا شهریورماه هر سال صورت گیرد و اطلاعات به روزشده در اختیار مدیران اجرایی استانهای ساحلی شمال کشور قرار گیرد.   Rivers in the southern Caspian Sea basin—including the Sefidrud, the largest among them—play a crucial role in stock restoration. This significance stems from their attraction of various migratory fish species, the importance of their estuaries, and their vital role in the release of fingerlings produced through artificial propagation, particularly sturgeon and Caspian kutum. This study was conducted 4 kilometers downstream of the Sefidrud River to examine changes in the abundance of migratory, estuarine, and riverine fish; fish sampling was carried out using a beach seine net (6 mm mesh size) at four riverine stations and one coastal station during June 2024 and June-July 2025. The results revealed the presence of 25 fish species in the first year and 33 species in the second year—totaling 34 species belong to 17 families—in the study areas; over the two-year period, 14, 7, and 13 species were classified as riverine, rianadromous, and estuarine-marine, respectively. Across the four downstream stations of the Sefidrud River, the dominant species in terms of individual count during July 2024 were Caspian bitterling, sand goby, round goby, and juveniles of Vimba and shemaya, accounting for 33.8%, 17.1%, 11.1%, 10.7%, and 9.8% of the total, respectively. In contrast, the dominant species during the combined period of June and July 2025 were bighead goby, shemaya juveniles, bitterling, Vimba juveniles, Kutum juveniles, and sand goby, representing 18.6%, 14.6%, 12.8%, 12.8%, 11.4%, and 11.2% of the total, respectively; a difference is thus observed between the two years. The Iranian sturgeon (Acipenser persicus) was caught at all five stations during the months of June and July 2025; this indicates that some individuals remained in the Sefidrud River for at least one month after releasing and that some moved upstream—up to 1.5 kilometers—from the release site. It is recommended that continuous downstream monitoring of rivers be conducted—at least from April to September each year—to assess the quantity and quality of migratory and estuarine juvenile fish, particularly the remain times of released juveniles, and that the updated data be made available to executive managers in the country's northern coastal provinces.   ماهیان, فراوانی, رهاسازی, رودخانه ها, دریای خزر. Fish, Abundance, Releasing, Rivers, Caspian Sea. 1 10 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1147-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Ali Mousavi Golsefid سیدعلی موسوی گلسفید mousavisayedali55@gmail.com 100319475328460010216 100319475328460010216 Yes 1International Sturgeon Research Instituete انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری Seyed Abbas Hosseini سیدعباس حسینی sahosseini@gau.ac.ir 100319475328460010217 100319475328460010217 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources,Gorgan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Rasol Gorbani رسول قربانی rasulghorbani@gmail.com 100319475328460010218 100319475328460010218 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources,Gorgan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Keivan Abbasi Ranjbar کیوان عباسی رنجبر keyvan_abbasi@yahoo.com 100319475328460010219 100319475328460010219 No 3Inland Waters Aquaculture Research Center پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی Shahram Abdolmaleki شهرام عبدالملکی abdolmalaki2014@gmail.com 100319475328460010220 100319475328460010220 No 1International Sturgeon Research Instituete انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری Mohammadreza Behrooz Khoshghalb محمدرضا بهروز خوش قلب m_r_khoshghalb@yahoo.com 100319475328460010221 100319475328460010221 No 1International Sturgeon Research Instituete انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری Kourosh Haddadi Moghaddam کورش حدادی مقدم khkhmoghadam@gmail.com 100319475328460010222 100319475328460010222 No 1International Sturgeon Research Instituete انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری