امروزه، گونههای مهاجم به یکی از بزرگترین تهدیدات برای تنوع زیستی، بهویژه در اکوسیستمهای آبی تبدیل شدهاند. تغییر اقلیم میتواند با گسترش زیستگاههای مطلوب برای ماهیان مهاجم، بقای گونههای بومی را با چالش جدی مواجه کرده و آنها را در معرض خطر انقراض قرار دهد. از اینرو، شناسایی محدوده پراکنش بالقوه (کنونی و آتی) این گونهها برای اتخاذ راهکارهای مدیریتی و حفاظت از تنوع زیستی ضروری است. در مطالعه حاضر، زیستگاههای مطلوب ماهی کاراس (Carassius auratus) با استفاده از مدل MaxEnt و مبتنی بر هفت متغیر محیطی (شامل میانگین دمای سالانه [BIO1]، اختلاف دمای سالانه [BIO7]، بارش سالانه [BIO12]، شیب، مساحت تجمعی بالادست، کاربری کشاورزی و کاربری شهری) مدلسازی شد. پیشبینیها برای افقهای سال ۲۰۵۰ و ۲۰۷۰ تحت دو سناریوی اقلیمی SSP126 (خوشبینانه) و SSP58585 (بدبینانه) انجام گرفت. نتایج نشان داد که مدل با معیار AUC برابر با ۰/۹۶، از دقت و کارایی بسیار بالایی برخوردار است. بر اساس یافتههای این پژوهش، شیب، میزان بارش و اختلاف دمای سالانه مهمترین عوامل تعیینکننده پراکنش این گونه بودهاند. یافتهها حاکی از آن است که ماهی کاراس هماکنون در بخش عمدهای از زیستگاههای مطلوب خود مستقر شده است و روند گسترش پراکنش آن تحت هر چهار سناریوی اقلیمی در آینده ادامه خواهد یافت. علاوه بر اثرات تغییر اقلیم، رهاسازی انسانی (مانند رهاسازی ماهی قرمز) عاملی کلیدی در تسهیل گسترش سریعتر این گونه مهاجم محسوب میشود که تشدید پیامدهای سوء آن بر اکوسیستمهای آبی، ضرورت اتخاذ راهکارهای مدیریتی فوری را دوچندان میکند.
HajipourMohammadabad M, Mostafavi H, Piri K, Abdoli A. The Impact of Climate Change on the Distribution of the Invasive Fish Carassius auratus (Linnaeus, 1758) in the Southern Caspian Sea Basin (Central and Western Ecoregions). , JAIR. 2026; 14 (3) :51-60 URL: http://jair.gonbad.ac.ir/article-1-964-fa.html
حاجی پورمحمدآباد محمد، مصطفوی حسین، پیری خسرو، عبدلی اصغر. اثر تغییر اقلیم بر نحوه پراکنش ماهی غیربومی کاراس (Carassiuss auratus, Linnaeus, 1758 ) در حوضهی جنوبی دریای خزر (اکوریجنهای مرکزی و غربی). ، نشریه علمی پژوهشی پژوهشهای ماهی شناسی کاربردی. 1405; 14 (3) :51-60