دریاچه شهدای خلیج فارس (چیتگر) تهران با مساحت آبی حدود 130 هکتار بزرگترین دریاچه مصنوعی ایران است. این مطالعه در فصول مختلف سالهای 1397 و 1403 و با هدف تعیین ترکیب گونهای و فراوانی ماهیان دریاچه صورت گرفت. برای صید ماهیان با تورهای گوشگیر چشمه های 8 تا 80 تعداد 3 ایستگاه، با تور محاصره ای (پره) چشمه 5 تعداد 4 ایستگاه و با تور پرتابی چشمه 8 میلیمتر تعداد 10 ایستگاه انتخاب شد. نتایج، وجود 17 گونه ماهی از 10 خانواده در سال 1397 و 11 گونه از 7 خانواده در سال 1403 را در دریاچه نشان داد که خانواده های Xenocyprididae و Cyprinidae در سال 1397 به ترتیب با 4 و 3 گونه و در سال 1403 به ترتیب با 3 و 3 گونه، بیشترین تعداد گونه را داشتند. در سالهای 1397 و 1403 به ترتیب 13 و 10 و جمع 2 سال 14 گونه از ماهیان غیربومی بودند که 4 گونه آن پرورشی، 2 گونه غیر هدف و 8 گونه زینتی بودند. با تورهای گوشگیر چشمه 80-15 میلیمتر در سال 1397 ماهیان تیزکولی و کپور معمولی و در سال 1403 ماهیان تیزکولی و کپور نقره ای غالب بودند که بین ایستگاهها تغییرات کمی مشاهده شد.. با پره چشمه 5 میلیمتر در سال 1397 به ترتیب ماهیان تیزکولی و مرواریدماهی قفقاز و در سال 1403 به ترتیب ماهیان آمورنما و تیزکولی غالب بودند. با تور پرتابی در سال 1397 به ترتیب گونه های تیزکولی، آمورنما و کاراس درحالی که در سال 1403 فقط تیزکولی غالب بود. طی بررسی دوم (1403) ماهیان کاراس، کپور علفخوار و اردکماهی در دریاچه مشاهده نشدند که میتواند حذف آنها را از دریاچه نشان دهد اما عدم مشاهده برخی ماهیان زینتی میتواند نشانگر جمعیت ناچیز آنها باشد. پیشنهاد میگردد جهت حفظ کیفیت آب، سالانه تعداد 2000 عدد بچه ماهی اردکماهی (برای کنترل ماهیان تیزکولی و آمورنما) و 20000 عدد بچه ماهی کپور نقره ای (برای کنترل شکوفایی جلبک) به دریاچه معرفی گردند و همچنین پایش دریاچه هر 5-3 سال صورت گیرد.
Abbasi K, Bagheri S, Moradi M, Mirzajani A, Vesaghi M J, Mohammadidost R, et al . Changes in the fish population (Abundance) of the Martyrs' Lake of the Persian Gulf (Chitgar) during 2018 and 2024. JAIR 2026; 14 (2) :11-20 URL: http://jair.gonbad.ac.ir/article-1-944-fa.html
عباسی رنجبر کیوان، باقری سیامک، مرادی مهدی، میرزاجانی علیرضا، وثاقی محمدجواد، محمدیدوست رضا، و همکاران.. تغییرات جمعیت ماهیان دریاچه شهدای خلیج فارس (چیتگر) طی سالهای 1397 و 1403. نشریه علمی پژوهشی پژوهشهای ماهی شناسی کاربردی. 1405; 14 (2) :11-20