Journal of Applied Ichthyological Research

fa مطالعه رشد کوسه سرتیز (Carcharhinus macloti) در آب های خلیج فارس و دریای عمان (محدوده استان هرمزگان) Growth Modeling of the Sharpnose Shark (Carcharhinus macloti) in the Persian Gulf and Gulf of Oman (Hormozgan Province, Iran) تخصصي Special كاربردي Applicable این مطالعه با هدف برآورد بهترین مدل رشد برای کوسه سرتیز Carcharhinus macloti، از مهرماه 1398 تا اسفندماه 1400 در آب های شمال شرق خلیج فارس و شمال غرب دریای عمان انجام شد. در این مطالعه 265 کوسه سرتیزشامل، 156 کوسه ماده و 109 کوسه نر مورد بیومتری، توزین و تعیین سن قرار گرفت. تعیین سن از طریق برش ستون مهره و خواندن حلقه های رشد صورت گرفت. در این مطالعه 5 مدل رشد، شامل مدل چند جمله ای درجه دوم و درجه سوم، مدل اشنوت، مدل فون برتالانفی، گامپرتز و لجستیک در نرم افزار پایتون نسخه 12.3 در محیط Jupyter Notebook و کتابخانه های متن باز Numpy  و pandas استفاده شد. بهترین مدل برای کوسه سرتیز ماده بر اساس مدل اطلاعات بیزی BIC، مدل لجستیک و گامپرتز و اشنوت بود و بین این سه مدل برای برازش داده های طول-سن و تولید منحنی رشد تفاوت معنی داری وجود نداشت. از مدل چند جمله ای درجه دوم نیز با اعتبار اندک میتوان برای تولید منحنی رشد استفاده کرد. اما مدل فون برتالانفی برای تولید منحنی رشد هیچ اعتباری نداشت. برای کوسه سرتیز نر بهترین مدل رشد، مدل چند جمله ای درجه دوم  بود. اما  به ترتیب از مدل های رشد گامپرتز، لجستیک و اشنوت نیز با اعتبار بالا میتوان برای توصیف نحوه رشد کوسه سرتیز نر استفاده کرد. میزان پارامترهای طول بی نهایت L∞، ضریب رشد K و نقطه عطف سن tm برای مدل لجستیک به عنوان بهترین مدل برای جنس ماده بعد از برازش به ترتیب، 11/106 سانتیمتر، 34/0 در سال و 7/1 سال بدست آمد. میزان پارامترهای طول بی نهایت L∞، ضریب رشد K و t0 برای جنس نر نیز بعد از برازش به روش حداقل مربعات غیر خطی به تریب ، 9/103 سانتیمتر، 4/0 در سال و 46/0 بدست آمد. نتایج این مطالعه نشان داد که  برخلاف باور رایج مدل فون برتالانفی برای توصیف نحوه رشد کوسه سرتیز در هر دو جنس هیچ اعتباری ندارد و برای توصیف نحوه رشد کوسه سرتیز بهتر است از مدل های لجستیک، گامپرتز و اشنوت استفاده گردد.. این مطالعه با هدف برآورد بهترین مدل رشد برای کوسه سرتیز Carcharhinus macloti، از مهرماه 1398 تا اسفندماه 1400 در آب های شمال شرق خلیج فارس و شمال غرب دریای عمان انجام شد. در این مطالعه 265 کوسه سرتیزشامل، 156 کوسه ماده و 109 کوسه نر مورد بیومتری، توزین و تعیین سن قرار گرفت. تعیین سن از طریق برش ستون مهره و خواندن حلقه های رشد صورت گرفت. در این مطالعه 5 مدل رشد، شامل مدل چند جمله ای درجه دوم و درجه سوم، مدل اشنوت، مدل فون برتالانفی، گامپرتز و لجستیک در نرم افزار پایتون نسخه 12.3 در محیط Jupyter Notebook و کتابخانه های متن باز Numpy  و pandas استفاده شد. بهترین مدل برای کوسه سرتیز ماده بر اساس مدل اطلاعات بیزی BIC، مدل لجستیک و گامپرتز و اشنوت بود و بین این سه مدل برای برازش داده های طول-سن و تولید منحنی رشد تفاوت معنی داری وجود نداشت. از مدل چند جمله ای درجه دوم نیز با اعتبار اندک میتوان برای تولید منحنی رشد استفاده کرد. اما مدل فون برتالانفی برای تولید منحنی رشد هیچ اعتباری نداشت. برای کوسه سرتیز نر بهترین مدل رشد، مدل چند جمله ای درجه دوم  بود. اما  به ترتیب از مدل های رشد گامپرتز، لجستیک و اشنوت نیز با اعتبار بالا میتوان برای توصیف نحوه رشد کوسه سرتیز نر استفاده کرد. میزان پارامترهای طول بی نهایت L∞، ضریب رشد K و نقطه عطف سن tm برای مدل لجستیک به عنوان بهترین مدل برای جنس ماده بعد از برازش به ترتیب، 11/106 سانتیمتر، 34/0 در سال و 7/1 سال بدست آمد. میزان پارامترهای طول بی نهایت L∞، ضریب رشد K و t0 برای جنس نر نیز بعد از برازش به روش حداقل مربعات غیر خطی به تریب ، 9/103 سانتیمتر، 4/0 در سال و 46/0 بدست آمد. نتایج این مطالعه نشان داد که  برخلاف باور رایج مدل فون برتالانفی برای توصیف نحوه رشد کوسه سرتیز در هر دو جنس هیچ اعتباری ندارد و برای توصیف نحوه رشد کوسه سرتیز بهتر است از مدل های لجستیک، گامپرتز و اشنوت استفاده گردد..   this research aimed to evaluate and compare several mathematical models for describing the growth trajectory of the sharpnose shark (Carcharhinus macloti) within the coastal waters of Hormozgan Province, situated in the northwestern Persian Gulf and northeastern Gulf of Oman, between 2019 and 2022. A total of 265 individuals, including 156 females and 109 males, were sampled for morphometric measurements and age estimation through vertebral band counts. Five growth models—second-degree polynomial, von Bertalanffy, Gompertz, logistic, and Schnute—were fitted using Python programming tools in a Jupyter environment.For females, logistic, Gompertz, and Schnute models provided the best fit according to the Bayesian Information Criterion (BIC), while the von Bertalanffy model failed to accurately represent growth in either sex. Although the polynomial model demonstrated statistical fit, its biological interpretability remains limited. Among males, the polynomial model showed the best numerical fit, followed closely by Gompertz and logistic models. The estimated asymptotic length (L∞) and growth rate (K) for females were 106.11 cm and 0.34 year⁻¹, respectively, with an inflection point at 1.7 years. In males, these values were 103.9 cm, 0.40 year⁻¹, and -0.46 (t₀).Overall, the study emphasizes the necessity of model selection based on empirical data quality and biological plausibility, rather than defaulting to traditional models.   کوسه سرتیز, مدل رشد چند جمله ای, مدل رشد اشنوت, مدل رشد گامپرتز, مدل رشد لجستیک Carcharhinus macloti, growth dynamics, statistical modeling, Gompertz model, non-linear regression, Persian Gulf 81 90 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-149-7&slc_lang=fa&sid=1 Hasn Sahraei حسن صحرایی hasansahraei22@gmail.com 10031947532846009820 10031947532846009820 No Gonbad Uiniversity دانشگاه گنبد کاووس Mohammad Hersij محمد هرسیج m_harsij80@yahoo.com 10031947532846009821 10031947532846009821 No Gonbad Uiniversity دانشگاه گنبد کاووس Hadi Raeisi هادی رییسی raeisi_hadi@yahoo.com 10031947532846009822 10031947532846009822 Yes Gonbad Uiniversity دانشگاه گنبد کاووس Mohammas Gholizadeh محمد قلی زاده gholizade_mohammad@yahoo.com 10031947532846009823 10031947532846009823 No Gonbad Uiniversity دانشگاه گنبد کاووس Zia Kordjazz ضیا کردجزی z.kordjazi@gmail.com 10031947532846009824 10031947532846009824 No Gonbad Uiniversity دانشگاه گنبد کاووس Hiroyuki Matsuda هیروکی ماتسودا matsuda@ynau.ac.jp 10031947532846009825 10031947532846009825 No Yokohama National University دانشگاه یوکوهاما