Journal of Applied Ichthyological Research

fa تحلیل رشد و مرگ و میر ماهی شمسک بزرگ Ilisha megaloptera (Swainson, 1838) در آبهای خلیج فارس (استان هرمزگان) Growth, Mortality, and Length at Maturity of Ilisha megaloptera in the Northeastern Persian Gulf (Hormozgan Province, Iran) تخصصي Special كاربردي Applicable این مطالعه با هدف تخمین پارامترهای رشد، مرگ و میر ماهی شمسک بزرگ (Ilisha megalopteran) در آبهای شمال شرق خلیج فارس (محدوده استان هرمزگان) صورت گرفت. نمونهبرداری از 367 شمسک بصورت فصلی توسط تور ثابت ساحلی مشتا و تور ترال میگو و یال اسبی طی فروردین ماه 1398 تا اسفند 1400 انجام شد. در هردوجنس بیشترین فراوانی در دامنه طولی 14-11 سانتیمتر مشاهده شد. رابطه نمایی طول کل و وزن کل برای شمسک در جنس نر و ماده شمسک بزرگ به ترتیب (034/3L 0084/0W=) (87/2 L0116/0W=) و برای کل جمعیت (94/2L0095/0W=) بدست آمد. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که توزیع فراوانی طولی برای دو جنس نر و ماده شمسک بزرگ دارای اختلاف معنیداری بود. مقادیر K و Lꝏ براساس تعیین سن اتولیت و معادله گولاندوهولت در جنس ماده شمسک بزرگ به ترتیب 53/0 در سال و 48/26 سانتیمتر و در جنس نر به ترتیب 79/0 در سال و 13/20 سانتی متر و در جمعیت شمسک بزرگ به ترتیب 58/0 در سال و 69/25 سانتیمتر بدست آمد. نرخ مرگ و میر کل در این مطالعه برای جنس نر،ماده و جمعیت به ترتیب : 76/1، 33/1 و 55/1 در سال محاسبه شد. نتایج این مطالعه نشان داد که جمعیت شمسک بزرگ (I. megaloptera) در آب‌های شمال شرق خلیج فارس از نظر نسبت جنسی و توزیع طولی نسبتا متعادل بوده و از نظر پارامترهای رشد تفاوت‌هایی بین دو جنس وجود دارد. نرخ‌های رشد و مرگ‌ومیر به‌دست‌آمده بیانگر آن است که این گونه دارای چرخه زندگی نسبتاً کوتاه و رشد سریع به‌ویژه در جنس نر است   This study aimed to estimate the growth and mortality parameters of the bigeye shad (Ilisha megaloptera) in the northeastern Persian Gulf (Hormozgan Province). A total of 367 specimens were seasonally collected using coastal set nets (mashata), shrimp trawl nets, and encircling gillnets from April 2019 to March 2022. The highest frequency for both sexes was observed within the 11–14 cm length class. The length–weight relationships were estimated as W=0.0084L3.034 for femalesW=0.0116L2.87 for males, and WW=0.0095L2.94 for the total population. Length distribution between sexes differed significantly. Based on otolith readings and the Gulland–Holt method, asymptotic length (L∞) and growth coefficient (K) were estimated at 26.48 cm and 0.53 yr⁻¹ for females, 20.13 cm and 0.79 yr⁻¹ for males, and 25.69 cm and 0.58 yr⁻¹ for the total population. Total mortality (Z) was calculated at 1.76 yr⁻¹ for males, 1.33 yr⁻¹ for females, and 1.55 yr⁻¹ for the total population. The results indicate a relatively balanced sex ratio and length distribution, but notable differences in growth parameters between sexes. The estimated growth and mortality rates suggest a short life cycle and rapid growth, particularly in males.   رشد, مرگ و میر, طول بلوغ, شمسک بزرگ : Ilisha megaloptera, growth parameters, mortality rates, exploitation, Persian Gulf, population dynamics 21 30 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-66-4&slc_lang=fa&sid=1 sarah haghparast سارا حق پرست sarah_haghparast@yahoo.com 10031947532846009403 10031947532846009403 Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری hadi raeisi هادی رییسی raeisi_hadi@yahoo.com 10031947532846009404 10031947532846009404 No Gonbad Kavoos University, دانشگاه گنبدکاووس hosein rahmani حسین رحمانی shemaya1975@yahoo.com 10031947532846009405 10031947532846009405 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری rahman patimar رحمان پاتیمار rpatimar@gmail.com 10031947532846009406 10031947532846009406 No Gonbad Kavoos University, دانشگاه گنبدکاووس behzad rahnema بهزاد رهنما rahnama.behzad@gmail.com 10031947532846009407 10031947532846009407 No 5Department of Stock Assessment, Caspian Sea Ecology Research Center مرکز تحقیقات ساری