fa دو فرم، یک گونه: بررسی تمایزات ریختی (Clupeiformes; Clupeidae) Anodontostoma chacunda در آب‌های ساحلی هرمزگان، خلیج فارس تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مطالعه ساختار جمعیتی گونه‌های آبزی با رویکرد ریخت‌سنجی هندسی به‌منظور درک الگوهای فنوتیپی و ارائه راهکارهای مدیریتی پایدار، اهمیتی فزاینده یافته است. در این پژوهش، ساختار جمعیتی ماهی گواف کوچک</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""> (<i>Anodontostoma</i> <i>chacunda</i>)&nbsp;</span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در چهار ایستگاه ساحلی استان هرمزگان (بندرعباس، قشم، بندرخمیر و جاسک) با بهره‌گیری از روش ریخت‌سنجی هندسی مورد بررسی قرار گرفت. در مجموع </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۲۴۰</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نمونه در ماه‌های خرداد و تیر </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۱۴۰۳</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> جمع‌آوری و با استفاده از نرم‌افزار</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times=""> TpsDig2 </span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">تعداد </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۱۰</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> لندمارک بر سطح جانبی چپ بدن ماهیان علامت‌گذاری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آنالیز پروکراست، تجزیه به مؤلفه‌های اصلی</span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">(</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">PCA</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و تحلیل تابع تشخیص (</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">DFA</span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) تفاوت‌های معناداری را بین ایستگاه‌های زمانی-مکانی نشان داد. نتایج بیانگر جدایی ریختی قابل‌توجه بین جمعیت‌ها از نظر زمانی بود، به‌طوری‌که الگوهای تنوع ریختی در خرداد عمدتاً بر لندمارک‌های دمی و در تیرماه بر لندمارک‌های ناحیه سر و باله پشتی متمرکز بودند. این یافته‌ها دلالت بر حساسیت ساختار بدنی گونه</span></span> <i><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">A. chacunda</span></i> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نسبت به تغییرات محیطی-فصلی دارد و می‌تواند بازتابی از سازگاری‌های فنوتیپی مرتبط با رفتارهای مهاجرتی و تغذیه‌ای گونه یا فشارهای ناشی از فعالیت های انسانی باشد. با توجه به نقش اکولوژیک و اقتصادی این ماهی در اکوسیستم‌های جنوبی ایران، نتایج این پژوهش اطلاعات پایه‌ای ارزشمند برای مدیریت ذخایر و تعیین واحدهای حفاظتی ارائه می‌دهد</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The study of population structure in aquatic species using a geometric morphometric approach has gained increasing importance for understanding phenotypic patterns and providing sustainable management strategies. In this study, the population structure of Chacunda gizzard shad (<em data-end="386" data-start="362">Anodontostoma chacunda</em>) was examined across four coastal stations in Hormozgan Province (Bandar Abbas, Qeshm, Bandar Khamir, and Jask) using geometric morphometric methods. A total of 240 specimens were collected during June and July 2024, and 10 anatomical landmarks were marked on the left lateral side of each fish using TpsDig2 software. Data analysis employing Procrustes analysis, principal component analysis (PCA), and discriminant function analysis (DFA) revealed significant differences between temporal and spatial sampling stations. The results indicated a marked morphological separation between populations across the two sampling months, with phenotypic variation patterns in June primarily focused on caudal landmarks and in July on head and dorsal fin landmarks. These findings suggest that <em data-end="1185" data-start="1172">A. chacunda</em>&#39;s body structure is highly sensitive to environmental and seasonal changes and may reflect phenotypic adaptations related to the species&rsquo; migratory and feeding behaviors or pressures from human activities. Considering the ecological and economic significance of this species in southern Iran&#39;s ecosystems, the results of this study provide valuable baseline information for stock management and the designation of conservation units.</span></span><br> &nbsp; ریخت‌سنجی هندسی, آنالیز پروکراست, گواف کوچک, تنوع فنوتیپی, مدیریت منابع شیلات Geometric morphometrics, Procrustes analysis, Chacunda gizzard shad, phenotypic plasticity, fisheries resource management 31 40 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-42-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Sarlaki Hendookosh زهرا سرلکی هندوکش izahra.sarlaki@gmail.com 10031947532846009351 10031947532846009351 No University of Hormozgan دانشگاه هرمزگان Leila Abdoli لیلا عبدلی l.abdoli@hormozgan.ac.ir 10031947532846009352 10031947532846009352 No University of Hormozgan دانشگاه هرمزگان Kiavash Golzarianpour کیاوش گلزاریان پور golzarianpour@gonbad.ac.ir 10031947532846009353 10031947532846009353 Yes Gonbad Kavous University دانشگاه گنبد کاووس