fa مقایسه تأثیر تیمول بر کاهش استرس در حمل و نقل کوتاه‌مدت مولدین ماهی سفید (Rutilus frisii kutum Kamenskii, 1901) صید شده از دو رودخانه شیررود و سردآبرود تخصصي Special پژوهشي Research <p><span style="font-size:11pt">مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر غلظت&shy;های مختلف تیمول بر کاهش استرس طی حمل‌ونقل کوتاه‌مدت مولدین ماهی سفید (<em><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Rutilus frisii kutum</span></em>) انجام شد. مولدین از رودخانه&shy;های شیرود و سردآبرود در فصل تخم&shy;ریزی (فروردین 1403) صید شدند. دوازده مولد با میانگین وزنی 51/321 &plusmn; 25/910 گرم برای رودخانه شیرود و 06/384 &plusmn; 75/911 گرم برای سردآبرود انتخاب و در چهار کیسه پلاستیکی با تراکم 3 ماهی در هر کیسه در معرض تیمول با غلظت‌های 0 (شاهد)، 25/0، 375/0 و 50/0 میلی‌گرم در لیتر قرار گرفتند و به مدت سه ساعت حمل و نقل شدند. پس از آن، نمونه‌گیری خونی انجام و شاخص‌های بیوشیمیایی سرم اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد تیمول به‌طور معنی‌داری گلوکز، کورتیزول، ایمونوگلوبولین کل و مالون دی‌آلدئید را کاهش و فعالیت لیزوزیم، کمپلمان، کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز را داد (05/0<span dir="LTR">p<</span>). مقایسه دو رودخانه نشان داد که در تیمارهای 375/0 و 50/0 میلی‌گرم تیمول، سطح گلوکز در مولدین رودخانه سردآبرود به‌طور معنی‌داری بالاتر از شیرود بود (05/0<span dir="LTR">p<</span>). کورتیزول نیز در این تیمارها در مولدین سردآبرود بیشتر بود (05/0<span dir="LTR">p<</span>). درحالی&shy;که در گروه شاهد و تیمار 25/0 میلی&shy;گرم تیمول میزان کورتیزول در مولدین رودخانه شیرود به طور معنیداری بیشتر بود (05/0<span dir="LTR">p<</span>). فعالیت کمپلمان، ایمونوگلوبولین کل، کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز و مالون دی‌آلدئید نیز در مولدین شیرود به طور معنی&shy;داری بیشتر بود (<span dir="LTR">p<0.05</span>)، اما میزان لیزوزیم تفاوت آماری معنی‌داری بین دو رودخانه نداشت (05/0<span dir="LTR">p></span>). در مجموع، به نظر می‌رسد استفاده از 0.5 میلی‌گرم در لیتر تیمول طی حمل‌ونقل‌های کوتاه‌مدت باعث کاهش استرس در مولدین ماهی سفید می‌شود.</span><br> &nbsp;</p> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:150%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="EN-GB" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">The present study aimed to investigate the effects of different concentrations of thymol on reducing stress during short-term transportation of Caspian whitefish broodstock (<i>Rutilus frisii kutum</i>). The whitefish broodstock were caught from the Shi Rud and Sardab Rud rivers during the spawning season (April 2024). Twelve broodstock with an average weight of 910.25 &plusmn; 321.51 g for the Shi</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">R</span></span><span lang="EN-GB" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">ud River and 911.75 &plusmn; 384.06 g for the Sardab Rud River were selected and placed in four plastic bags (with a density of three fish per bag) exposed to thymol concentrations of 0 (control), 0.25, 0.375, and 0.5 mg/L for three hours of transportation. Afterward, blood samples were taken, and serum biochemical parameters were measured. The results showed that thymol significantly reduced glucose, cortisol, total immunoglobulin, and malondialdehyde while increasing the activity of lysozyme, complement, catalase, and superoxide dismutase (p<0.05). A comparison of the two rivers indicated that in the 0.375 and 0.5 mg/L thymol treatments, the glucose levels in the broodstock from the Sardab Rud River were significantly higher than those from the Shi Rud River (p<0.05). Cortisol levels were also higher in the Sardab Rud broodstock in these treatments (p<0.05), whereas in the control group and the 0.25 mg/L thymol treatment, cortisol was significantly higher in the Shi Rud broodstock (p<0.05). The activity of complement, total immunoglobulin, catalase, superoxide dismutase, and malondialdehyde was also significantly higher in the Shi Rud broodstock (p<0.05), while no significant difference in lysozyme activity was observed between the two rivers (p>0.05). Overall, it seems that using 0.5 mg/L thymol during short-term transportation can reduce stress in Caspian whitefish broodstock</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; رودخانه شیرود, رودخانه سردآبرود, تیمول, حمل و نقل, استرس, ایمنی, ماهی سفید Shahrud river, Sardab river, thymol, transportation, immunity, Rutilus frisii kutum 11 20 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Pourabbasali محسن پورعباسعلی mpourabasali@gmail.com 10031947532846009504 10031947532846009504 No Gonbad Kavous University دانشگاه گنبدکاووس Hojatollah Jafaryan حجت اله جعفریان hojat.jafaryan@gmail.com 10031947532846009505 10031947532846009505 Yes Gonbad Kavous University دانشگاه گنبدکاووس Hossein Adineh حسین آدینه adineh.h@gmail.com 10031947532846009506 10031947532846009506 No Gonbad Kavous University دانشگاه گنبدکاووس رحمان پاتیمار 10031947532846009507 10031947532846009507 No محمد فرهنگی 10031947532846009508 10031947532846009508 No