Journal of Applied Ichthyological Research

fa مدل سازی رشد کوسه ماهی چاک لب Rhizoprionondon acutus (Ruppel, 1837) در آب های خلیج فارس و دریای عمان محدوده استان هرمزگان Growth modelling of milk shark, Rhizoprionondon acutus (Ruppel, 1837) from waters of the Persian Gulf and Oman Sea (Hormozgan province) تخصصي Special پژوهشي Research این مطالعه با هدف مدل سازی رشد کوسه ماهی چاک لب Rhizoprionondon acutus (Ruppel, 1837) از مهرماه سال 1398 تا  اسفندماه سال 1399 به مدت 18 ماه در آبهای شمال خلیج فارس و دریای عمان (محدوده استان هرمزگان) صورت گرفت. بصورت کلی تعداد 317 کوسه چاک لب R. acutus شامل 137 نر و 180 ماده مورد بیومتری و توزین قرار گرفت. دامنه طولی مورد مطالعه برای کوسه چاک لب نر 8/49 تا 15/92 سانتیمتر و برای کوسه چاک لب ماده 5/95- 91/48  سانتیمتر بود.طول بزرگترین جنین با سن صفر و آماده تولد برای جنس ماده برابر با 21/29 سانتیمتر و برای جنس نر برابر با 01/31 سانتیمتر بود. رابطه نمایی طول کل و وزن کل در حالت معمول برای جنس نر و ماده به ترتیب (1508/3L0021/0W=) (0620/3L003/0W=)  بدست آمد و به روش رگرسیون غیرخطی بهینه شده به وسیله حداقل مربعات برای جنس نر و ماده به ترتیب (078/3L0028/0W=) (106/3L0025/0W=) برای ماهی این کوسه محاسبه شد. با اتخاذ رویکرد چند مدلی بهترین مدل برای نمایش نحوه رشد در جنس ماده کوسه چاک لب R. acutus، مدل رشد گامپرتز (= 0 ∆AIC، 14/48 AIC=) بود، مدل لجستیک نیز برای ترسیم رشد کوسه چاک لب ماده با توجه به ضریب اطلاعاتی AIC حمایت قابل توجهی بدست آورد (87/1∆AIC = ، 02/50 AIC=). برای جنس نر مدل رشد لجستیک بهترین مدل برای ترسیم نحوه رشد بود (0 ∆AIC =، 33/36 AIC=)، مدل رشد گامپرتز نیز حمایت متوسطی برای ترسیم نحوه رشد کوسه چاک لب نر بدست آورد(12/6 = ∆AIC، 46/42AIC=)، اما از مدل فون برتالانفی سه پارامتره نمیتوان برای ترسیم نحوه رشد کوسه چاک لب نر استفاده کرد(86/16 = ∆AIC، 2/53AIC=).. این مطالعه اولین مطالعه روی پارامترهای رشد و مرگ و میر کوسه چاک لب R. acutus در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان در محدوده آب‌های ایران بود. با توجه به فشار صید قانونی و غیر قانونی بر روی این گونه ارزشمند پیشنهاد می‌گردد. از نتایج این مطالعه به‌عنوان پایه‌ای برای مطالعات گسترده‌تر آینده استفاده شود.این مطالعه با هدف مدل سازی رشد کوسه ماهی چاک لب Rhizoprionondon acutus (Ruppel, 1837) از مهرماه سال 1398 تا  اسفندماه سال 1399 به مدت 18 ماه در آبهای شمال خلیج فارس و دریای عمان (محدوده استان هرمزگان) صورت گرفت. بصورت کلی تعداد 317 کوسه چاک لب R. acutus شامل 137 نر و 180 ماده مورد بیومتری و توزین قرار گرفت. دامنه طولی مورد مطالعه برای کوسه چاک لب نر 8/49 تا 15/92 سانتیمتر و برای کوسه چاک لب ماده 5/95- 91/48  سانتیمتر بود.طول بزرگترین جنین با سن صفر و آماده تولد برای جنس ماده برابر با 21/29 سانتیمتر و برای جنس نر برابر با 01/31 سانتیمتر بود. رابطه نمایی طول کل و وزن کل در حالت معمول برای جنس نر و ماده به ترتیب (1508/3L0021/0W=) (0620/3L003/0W=)  بدست آمد و به روش رگرسیون غیرخطی بهینه شده به وسیله حداقل مربعات برای جنس نر و ماده به ترتیب (078/3L0028/0W=) (106/3L0025/0W=) برای ماهی این کوسه محاسبه شد. با اتخاذ رویکرد چند مدلی بهترین مدل برای نمایش نحوه رشد در جنس ماده کوسه چاک لب R. acutus، مدل رشد گامپرتز (= 0 ∆AIC، 14/48 AIC=) بود، مدل لجستیک نیز برای ترسیم رشد کوسه چاک لب ماده با توجه به ضریب اطلاعاتی AIC حمایت قابل توجهی بدست آورد (87/1∆AIC = ، 02/50 AIC=). برای جنس نر مدل رشد لجستیک بهترین مدل برای ترسیم نحوه رشد بود (0 ∆AIC =، 33/36 AIC=)، مدل رشد گامپرتز نیز حمایت متوسطی برای ترسیم نحوه رشد کوسه چاک لب نر بدست آورد(12/6 = ∆AIC، 46/42AIC=)، اما از مدل فون برتالانفی سه پارامتره نمیتوان برای ترسیم نحوه رشد کوسه چاک لب نر استفاده کرد(86/16 = ∆AIC، 2/53AIC=).. این مطالعه اولین مطالعه روی پارامترهای رشد و مرگ و میر کوسه چاک لب R. acutus در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان در محدوده آب‌های ایران بود. با توجه به فشار صید قانونی و غیر قانونی بر روی این گونه ارزشمند پیشنهاد می‌گردد. از نتایج این مطالعه به‌عنوان پایه‌ای برای مطالعات گسترده‌تر آینده استفاده شود. This study aimed to investigate Growth modelling of the milk shark (Rhizoprionondon acutus Ruppel, 1837) from October 2019 until march 2021 for 18 months in northern waters of the Persian Gulf and the Oman Sea (Hormozgan Province). Overall, 317 shark samples of R. acutus including 137 males and 180 females were weighted. Results of the present work indicated that length-frequency distribution of both sexes were statistically different. Exponential relationship between total length and total weight of males and females were as W=0.0021L3.1508 and W=0.003L3.062 , respectively. After optimization by a non-linear regression through least square method, this relationship was obtained for males and females as W=0.0028L3.078 and W=0.0025L3.106, respectively. Males were estimated for the oldest age at 8 years with the length of 91.15 cm while females were estimated for the oldest age and tallest length at 10 years and 95.5 cm, respectively. By adoption of multi-modelling approach, the best model fittedd to indicate how to grow for the females of milk shark was Gampertz Growth Model (AIC=48.14, ∆AIC = 0). Logistic model had also a considerable protection to draw the growth of females according to AIC (AIC=50.02, ∆AIC= 1.87).  The best model fitted to show how to grow the males of milk shark was Logistic Model (AIC=36.33, ∆AIC= 0). Gampertz model had also a moderate protection to draw the growth of males (AIC=42.46, ∆AIC= 6.12), but three parameterized Von Bertalanfy model showed no efficneby to draw the gorowth of males (AIC= 53.2, ∆AIC= 16.86). . This study was performed for the first time on growth and mortality parameters of the milk shark in Iranian waters of the Persian Gulf and Oman Sea. Regarding the legal and illegal fishing pressure of this valuable species, this is recommended to apply the presented results for wider future studies as a basic study and to monitor its stock status with more precision annually, so as the managers can use these results to adopt scientific-management approaches for the protection of this precious species from extinction. کوسه چاک لب, خلیج فارس,دریای عمان, مدل سازی رشد, مدل لجستیک,مدل گامپرتز Milk shark, The Persian Gulf, Oman Sea, , Growth modelling, Logistic model, Gompertz model 41 50 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-149-3&slc_lang=fa&sid=1 Ali Reza Poedelan علی رضا پردلان alireza.pordelan@gmail.com 10031947532846007418 10031947532846007418 No Gonbad University دانشگاه گنبد کاووس Hadi Raeisi هادی رییسی Raeisi@gonbad.ac.ir 10031947532846007419 10031947532846007419 Yes Gonbad University دانشگاه گنبد کاووس Sakineh Alijanpour سکینه علیجان پور salijanpour@gmail.com 10031947532846007420 10031947532846007420 No Gonbad University دانشگاه گنبد کاووس Sara Haghparast سارا حق پرست s.haghparast@sanru.ac.ir 10031947532846007421 10031947532846007421 No Gonbad University دانشگاه گنبد کاووس Arsalan Bahlakeh ارسلان بهلکه arsalan.bahalkeh@yahoo.com 10031947532846007422 10031947532846007422 No Gonbad University دانشگاه گنبد کاووس