fa ارزیابی خطر سلامت فلزات آلومینیوم، وانادیوم و قلع ناشی از مصرف ماهیان و کوپر (Argyrops spinifer)، کوتر ساده (Sphyraena jelloo) و گوارزیم دم رشته ای (Nemipteru japonicus) تخصصي Special پژوهشي Research <strong>در تحقیق حاضرتجمع فلزات آلومینیوم، وانادیوم و قلع و ارزیابی خطر سلامت آنها ناشی از مصرف سه گونه ماهی کوتر ساده (</strong><strong><em><span dir="LTR">Sphyraena jelloo</span></em></strong><strong>)، گوارزیم دم رشته ای (</strong><strong><em><span dir="LTR">Nemipteru japonicus</span></em></strong><strong>) و کوپر (</strong><strong><em><span dir="LTR">Argyrops spinifer</span></em></strong><strong>) مورد بررسی قرار گرفت. ماهیان از اسکله صیادی جفره بوشهر صید شدند و پس از آماده سازی، غلظت فلزات سنگین آلومینیوم، وانادیوم و قلع در عضله تعیین گردید. غلظت فلزات سنگین با استاندارد سازمان جهانی بهداشت مقایسه شد. شاخص پتانسیل خطر، جذب روزانه و هفتگی تعیین شده و در پایان حدمجاز مصرف روزانه ماهیان برای بزرگسالان و کودکان محاسبه شد. بر اساس نتایج، غلظت آلومینیوم در عضله هر سه گونه (65/19 تا 44/34 میکروگرم در گرم) از استاندارد سازمان جهانی بهداشت بالاتر بود. شاخص پتانسیل خطر آلومینیوم در همه گونه ها و هر دو گروه سنی و قلع در کوپر در هر دو گروه سنی بالاتر از یک بود. جذب روزانه آلومینیوم در کوپر (31/16 میکروگرم در روز) و گوارزیم دم رشته&shy;ای (41/11 میکروگرم در روز) از میزان جذب مجاز قابل تحمل موقت روزانه بالاتر بود. بالاترین و پائین ترین حد مجاز مصرف به ترتیب مربوط به وانادیوم در کوتر ساده و برای بزرگسالان (65/4 کیلوگرم در روز) و&nbsp; آلومینیوم در کوپر و گوارزیم دم رشته&shy;ای برای کودکان (0004/0 کیلوگرم در روز) بود. در مجموع با توجه به تجمع بالای آلومینیوم در عضله هر سه ماهی توصیه می شود به منظور ممانعت از بروز اثرات نامطلوب غیرسرطانی در مصرف کنندگان در طولانی مدت، محدودیت مصرف ماهیان مورد مطالعه بر اساس غلظت آلومینیوم برنامه ریزی شود. </strong> <strong>In this research accumulation of Aluminum (Al), Vanadium (V), and Tin (Sn) and their health risk assessment due to consumption three fish species include Pickhandle Barracuda (<em>Sphyraena jello</em>), Japanese threadfin bream (<em>Nemipteru japonicus</em>), and King soldier bream (Argyrops <em>spinifer</em>) were investigated. Fish was harvested from Jofre in Bushehr afterward preparation, heavy metals concentration of Al, V and Sn in fish muscle were determinate.&nbsp; Heavy metals concentration compared with standard of World Health Organization (WHO). Target Hazard Quotients (THQ), estimated daily intake (EDI) and estimated weekly intake (EWI) was determined, and in final Consumption Rate Limit (CRlim) was calculated. According to the results, Al concentration in all of the fish muscle (19.65 to 34.44 &mu;ger/ger) was more than standard of WHO. THQ of Al in three fish species and THQ of Sn in King soldier bream in two age category more than 1. EDI of Al in King soldier bream (16.31 &mu;ger/day) and Japanese threadfin bream (11.41 &mu;ger/day) more than Provisional Tolerable daily intake (PTDI). The highest and lowest of CRlim was related to V in Pickhandle Barracuda for adults (4.65 kg/day) and Al in King soldier bream and Japanese threadfin bream for children (0.0004 kg/day). In conclusion, according to the high accumulation</strong> <strong>of Al in all of fish species muscle, suggested that in order to prevention from undesirable non-carcinogenic in consumers during the long term, limitation of consumption investigated fish to be planning based on Al concentration.&nbsp; </strong> خلیج فارس, بوشهر, فلزات سنگین, حدود مصرف Persion gulf, Bushrhr, Heavy metals, limit consumption 61 70 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1059-1&slc_lang=fa&sid=1 Abdulaziz khedmatkon عبدالعزیز خدمت کن gh.model09@gmail.com 10031947532846007476 10031947532846007476 No Dept. of Fisheries, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Iran. گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران Behrooz Mohammadzadeh بهروز محمدزاده behrooz9@gmail.com 10031947532846007477 10031947532846007477 Yes epartment of Fishery, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Golestan Province, Iran گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران Mohammad Gholizadeh محمد قلی زاده gholizade_mohammad@yahoo.com 10031947532846007478 10031947532846007478 No Dept. of Fisheries, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Iran. استادیار، گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران Ali Kazemi علی کاظمی a-kazemi64@araku.ac.ir 10031947532846007479 10031947532846007479 No Dept. of Environmental Science and Engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Arak University, Arak, Iran. استادیار، گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، اراک، ایران