fa شناسایی عوامل مؤثر بر کاهش جمعیت مارماهی دهان‌گرد خزری (Caspiomyzon wagneri Kessler, 1870) در رودخانه شیرود: لزوم اتخاذ سیاست‌های مدیریتی- حفاظتی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="punctuation-wrap:simple"><span style="vertical-align:baseline"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">مارماهی دهان&shy;گرد خزری (</span></span></span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">Caspiomyzon wagneri</span></span></i></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">) یکی از گونه&shy;های اکولوژیکی مهم و بومی حوضه دریای‌خزر می&shy;باشد. </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">مطالعه حاضر به&shy;منظور </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">شناسایی عوامل مؤثر بر کاهش جمعیت این گونه در یکی از زیستگاه&shy;های مهم حوضه جنوبی دریای‌خزر، رودخانه شیرود، انجام شد. در مطالعه حاضر، سه ایستگاه در پایین&shy;دست رودخانه شیرود برای نمونه&shy;برداری از ماهیان انتخاب شدند. بلافاصله پس از نمونه&shy;برداری ماهیان، پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب رودخانه شامل </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">pH</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، مواد جامد محلول (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">TDS</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">)، هدایت الکتریکی (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">EC</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">)، دمای آب، شوری و اکسیژن محلول (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">DO</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">) ثبت گردید. در این مطالعه، ارتباط بین پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب با استفاده از همبستگی پیرسون موردبررسی قرار گرفت. همچنین، به&shy;منظور بررسی رابطه بین پارامترهای محیطی و فراوانی مارماهی دهان&shy;گرد خزری از آنالیز </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">Canonical Correspondence Analysis</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">استفاده شد. علاوه بر بررسی عوامل فیزیکوشیمیایی مؤثر بر جمعیت این گونه، منشأ فعالیت&shy;های انسانی انجام شده در منطقه مورد مطالعه که روی این عوامل و درنهایت ساختار جمعیت تأثیر می&shy;گذاشت، شناسایی شد. براساس نتایج به&shy;دست آمده، در بین فاکتورهای مورد مطالعه، دما و شوری همبستگی&shy;معنی&shy;داری با یکدیگر داشتند. نتایج نشان داد که فاکتورهای </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">EC</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">و </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">pH</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">بیشترین تأثیر را بر فراوانی ماهیان در رودخانه شیرود داشتند. با توجه به اهمیت چرخه تولیدمثلی مارماهی دهان&shy;گرد در حوضه دریای‌خزر، مطالعه حاضر پیشنهاد می&shy;کند که جلوگیری از تخریب زیستگاه به&shy;ویژه محل&shy;های تخم&shy;ریزی باید در اولویت قرار گیرد. از این&shy;رو، اجتناب از ورود آلاینده&shy;ها به رودخانه و لایروبی و استخراج شن و ماسه باید موردتوجه قرار گیرد. </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="tab-stops:right 468.0pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">The Caspian lamprey (<i>Caspiomyzon</i> <i>wagneri</i>) is one of the most important ecological and native fish species of the Caspian Sea basin. The present study was conducted to identify the factors affecting the population decline of this species in Shiroud River as one of the important habitats of fish in the southern basin of the Caspian Sea. For this purpose, three stations were selected for sampling fish in downstream of Shiroud River. In this study, immediately after fish fish sampling, physicochemical parameters of water including pH, Total Dissolved Solids (TDS), Electrical Conductivity (EC), water temperature, salinity and Dissolved Oxygen (DO) were recorded. In this study, the correlation between physicochemical parameters of water was investigated using Pearson correlation. Also, Canonical Correspondence Analysis was used to investigate the relationship between environmental parameters and the abundance of <i>C. wagneri</i>. Along with the study of physicochemical factors affecting the Caspian lamprey population, the origin of human activities in the study area, which affects these factors and ultimately the population structure of the species, was investigated by collecting field information. Based on the results, there was a significant correlation between temperature and salinity. The results showed that EC and pH factors had the greatest effect on the abundance of fish in Shiroud River. Given the importance of the reproductive cycle of cormorants in the Caspian Sea basin, the present study suggests that preventing habitat destruction, especially spawning sites, should be a priority. Therefore, avoiding the entry of pollutants into the river and dredging and sand extraction should be considered. </span></span></span></span></span> مارماهی دهان‌گرد خزری, مهاجرت, هدایت الکتریکی, تخریب زیستگاه, لایروبی. : Caspian lamprey, Migration, Electrical Conductivity, Habitat destruction, Sand extraction. 101 110 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-38-13&slc_lang=fa&sid=1 AliReza Radkhah علیرضا رادخواه alirezaradkhah@ut.ac.ir 10031947532846006835 10031947532846006835 Yes University of Guilan دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Sohail Eagderi سهیل ایگدری 10031947532846006836 10031947532846006836 No University of Tehran دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Hadi Poorbagher هادی پورباقر 10031947532846006837 10031947532846006837 No University of Tehran دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران