fa تنوع ریختی ماهی بوم‌زاد گوبی پاتیماری Ponticola patimari در حوضه جنوبی دریای خزر تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">این مطالعه به‌منظور بررسی تنوع ریختی ماهی بومزاد گوبی پاتیماری </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Ponticola patimari</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در رودخانه‌های چالوس، خیرود و تنکابن در بخش مرکزی حوضه جنوبی دریای خزر به اجرا درآمد. بدین منظور تعداد 22 قطعه ماهی از رودخانه‌های فوق با استفاده از دستگاه الکتروشوکر صید شدند. در آزمایشگاه با استفاده از کولیس دیجیتال تعداد 22 صفت مورد سنجش قرار گرفتند. سپس با استفاده از آنالیزهای واریانس یک‌طرفه، گروه‌بندی دانکن، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">PCA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">CVA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و تحلیل خوشه‌ای مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که جمعیت‌های مورد مطالعه در 11 صفت موردبررسی دارای تفاوت معنی‌داری بودند (05/0</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"><</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">). تحلیل های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">PCA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">CVA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> جمعیت‌های مورد مطالعه را از یکدیگر تفکیک کرد. همچنین تحلیل خوشه‌ای جمعیت خیرود را در یک کلاد جدا از دو جمعیت دیگر قرار داد. ویژگی&shy;های ریختی ناحیه سر و همچنین صفات طول‌های باله سینه‌ای و جایگاه باله مخرجی به‌عنوان صفات مؤثر در تفکیک جمعیت‌ها بودند. </span></span></strong> This study was conducted to investigate the morphological variations of Patimar gobi, <em>Ponticola patimari</em> in Chalous, Kheirud and Tonekabon rivers, the middle part of the southern Caspian Sea basin<strong>. </strong>For this purpose, a total of 22 specimens were collected using electrofishing. In the Lab, some 22 morphometric characters were measured using digital caliper. Then, data were analyzed using One-Way ANOVA, Duncan test, principal component analysis (PCA), canonical variate analysis (CVA), and cluster analysis. The results showed that the studied populations have significant differences in 11 morphometric traits (<em>P</em><0. 05). PCA and CVA analysis separated the studied populations; also, cluster analysis placed Kheirud in one clade and others in another one. The morphological characteristics in the head region as well as the pectoral fin lenght and the position of the anal fin were effective traits in population separation. گاوکاهی, ریخت‌سنجی, حوضه دریای خزر, تحلیل خوشه‌ای. Goby, Morphometric, Caspian Sea basin, Cluster analysis 21 30 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-538-1&slc_lang=fa&sid=1 Nasrin Nikmehr نسرین نیک مهر 10031947532846007794 10031947532846007794 No University of Tehran دانشگاه تهران Soheil Eagderi سهیل ایگدری 10031947532846007795 10031947532846007795 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Hadi Poorbagher هادی پورباقر 10031947532846007796 10031947532846007796 No University of Tehran دانشگاه تهران