fa تعیین شاخص مطلوبیت زیستگاه و مهمترین عوامل اثر گذار بر الگوی پراکنش سیاه‌ماهی (Capoeta capoeta) در رودخانه رودبابل، استان مازندران تخصصي Special پژوهشي Research حضور- عدم حضور و فراوانی هر گونه ماهی در یک زیستگاه رودخانه‌ای تحت تاثیر عوامل متعددی قرار می‌گیرد و آن&shy;ها دامنه‌های خاصی ار تغییرات هر فاکتور زیستگاهی را ترجیح ‌می‌دهند. مطالعه حاضر با هدف بررسی شاخص مطلوبیت زیستگاه سیاه ماهی (<em><span dir="LTR">Capoeta caopeta</span></em>) و تأثیر عوامل زیستگاهی بر پراکنش و فراوانی آن در رودخانه رودبابل، از سرشاخه&shy;های بابلرود، استان مازندران انجام گرفت. برای این منظور نمونه‌برداری از ماهیان در دی ماه <span dir="LTR">1396</span> در 2۰ ایستگاه انجام و در هر ایستگاه 11 فاکتور زیستگاهی نیز اندازه‌گیری شد. سپس منحنی&shy;های مطلوبیت زیستگاه برای هر یک از متغیرها و در هر ایستگاه با استفاده از نرم افزار <span dir="LTR">HABSEL</span> بدست آمد. همچنین تعیین الگوی پراکندگی با توجه به فراوانی سیاه&shy;ماهی در هر ایستگاه و ارتباط بهترین متغیرهای زیستگاهی با آن از طریق آنالیز <span dir="LTR">dbRDA</span> در نرم افزار <span dir="LTR">Primer+Permanova (Ver. 6) </span>&nbsp;انجام گرفت. براساس نتایج حاصل از آنالیز <span dir="LTR">HABSEL</span> سیاه&shy;ماهی در سرشاخه رودبابل، مکان&shy;هایی با عرض زیاد، سرعت جریان کم، دمای 14 تا 18 درجه سانتی گراد، عمق متوسط (22 تا 30 سانتی متر)، ارتفاع متوسط (180-140 متر)، ضریب هدایت الکتریکی متوسط (300-260 میکروزیمنس بر سانتی&shy;متر)، قلوه سنگ های ریز (125-100 میلی&shy;متر)، اکسیزن محلول بالا (13-12 میلی&shy;گرم بر لیتر)، شوری متوسط (7/1-5/1 میلی&shy;گرم بر لیتر)، پوشش گیاهی (درختچه زار و بوته زار) بهمراه سایه (41 تا 70%) را ترجیح می&shy;دهد. همچنین گراف <span dir="LTR">dbRDA</span> براساس مدل <span dir="LTR">DistLM</span> نشان داد متغیرهای عمق و عرض رودخانه در درجه اول و سرعت جریان و ضریب هدایت الکتریکی در درجه دوم در ایجاد اختلافات فراوانی سیاه&shy;ماهی میان ایستگاه‌های مختلف نقش داشتند. Presence-absence and abundance of each fish species in a river habitat depends on several factors and they prefer a specific range of each habitat factor. The present study was carried out to investigate habitat suitability index of <em>Capoeta capoeta</em> and the effect of habitat factors on its distribution and abundance in Roodbabol branch of the River Babolrood (Mazandaran Province). To do, fish sampling was performed at 20 sampling stations during December 2017 and January 2018 and 11 habitat factors were measured at each sampling station. Then, habitat suitability curves for each parameter and suitability index of each station were obtained using HABSEL software. Also, determination of distribution pattern of <em>C. capoeta</em> and its relation with the best habitat factors were surveyed using dbRDA analysis according to its abundance at each station in Primer+Permanova (Ver. 6).Based on the HABSEL results, <em>C. capoeta</em> inhabiting in Roodbabol prefers wide locations with low water flow speed, temperature between 14 to 18&deg;C, average depth (22 to 30 cm), average altitude (140-180 m), average EC (260-300 &mu;S/cm), small grain size of substrate rocks (100-125 mm), high level of dissolved oxygen (12 to 13 mg/l), and average salinity (1.5-1.7 mg/l) which are covered by bush and shrubs and shadow level is 41-70%. Also, dbRDA graph based on DistLm model indicated that factors of depth and width in the first order and water flow with EC in the second order affected the abundances differences of <em>C. capoeta</em> among various stations. شاخص مطلوبیت زیستگاه, پارامترهای محیطی, رودخانه بابلرود , سیاه‌ماهی Capoeta capoeta)) Habitat Suitability Index, Environmental Parameters, Roodbabol River, Capoeta capoeta 1 14 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-66-1&slc_lang=fa&sid=1 Azadeh Moradpour DerazKolaei آزاده مرادپوردرازکلایی amoradpour@yahoo.com 10031947532846007776 10031947532846007776 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Sarah Haghparast سارا حق پرست sarah_haghparast@yahoo.com 10031947532846007777 10031947532846007777 Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Hossein Rahmani حسین رحمانی shemaya1975@yahoo.com 10031947532846007778 10031947532846007778 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Abasali Aghaei Moghadam عباسعلی آقایی مقدم aghaeifishery@gmail.com 10031947532846007779 10031947532846007779 No مرکز تحقیقات ذخایر آبزیان آبهای داخلی گرگان