fa اثرات تغذیه با سطوح مختلف کرم خاکی (Eisenia fetida) بر عملکرد رشد و ترکیبات بیوشیمیایی بدن و آنزیم‌های گوارشی ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) تخصصي Special كاربردي Applicable <span dir="RTL">این آزمایش با هدف بررسی استفاده از کرم خاکی </span>(<em>Eisenia fetida</em>)<span dir="RTL"> زنده به&shy;عنوان مکمل غذایی بر عملکرد رشد و ترکیبات لاشه و تغییرات آنزیم&shy;های گوارشی ماهی قزل&shy;آلای رنگین کمان طراحی شد. ماهیان با میانگین وزنی 58 گرم در قالب طرح کاملا تصادفی در 4 تیمار و هر یک با 3 تکرار&nbsp; جایابی شدند. ماهی قزل&shy;آلا با سطوح مختلف صفر، 25، 50 و 75 درصد (شاهد، </span>T1<span dir="RTL">، </span>T2<span dir="RTL"> و </span>T3<span dir="RTL">) جیره غذایی (با احتساب 50% رطوبت) از کرم زنده به مدت 8 هفته تغذیه شدند. در پایان آزمایش، عملکرد رشد و آنالیز ترکیبات بیوشیمیایی بدن، عملکرد تغذیه و آنالیز آنزیم&shy;های گوارشی بدن انجام شد. مقایسه میانگین&shy;های بدست آمده از وزن نهایی، افزایش وزن، درصد رشد روزانه و نرخ رشد ویژه نشان از اختلاف معنی&shy;دار آماری بین تیمارهای آزمایشی بود. بیشترین مقدار وزن نهایی در تیمار </span>T2<span dir="RTL"> (69/0</span><span dir="RTL">&plusmn;</span><span dir="RTL"> 24/109 گرم) و کمترین آن در تیمار شاهد (21/1</span><span dir="RTL">&plusmn;</span><span dir="RTL"> 02/89 گرم) بدست آمد. مقدار پروتئین و چربی لاشه بین تیمار شاهد و تیمارهای آزمایشی تفاوت معنی&shy;دار آماری داشت. بیشترین مقدار پروتئین و چربی لاشه بترتیب در تیمار </span>T2<span dir="RTL"> و </span>T1<span dir="RTL"> برابر 29/0</span><span dir="RTL">&plusmn;</span><span dir="RTL"> 12/66 درصد و 07/0</span><span dir="RTL">&plusmn;</span><span dir="RTL"> 73/25 درصد بود. تفاوت آماری معنی&shy;داری در مقدار ضریب تبدیل غذایی بین تیمارهای مختلف آزمایشی وجود داشت. بطوری&shy;که کمترین آن در تیمار </span>T2<span dir="RTL"> (01/0</span><span dir="RTL">&plusmn;</span><span dir="RTL"> 50/1) و بیشترین آن در تیمار </span>T3 <span dir="RTL">(03/0</span><span dir="RTL">&plusmn;</span><span dir="RTL"> 95/1) بدست آمد. آنالیز آنزیم&shy;های گوارشی نشان داد که مقادیر آمیلاز، پروتئاز و لیپاز بین تیمار شاهد و تیمارهای آزمایشی تفاوت معنی&shy;دار آماری دارد. بیشترین مقادیر بدست آمده از آنها در تیمار</span>T2 <span dir="RTL">بترتیب برابر با 16/50</span><span dir="RTL">&plusmn;</span><span dir="RTL"> 67/732، 50/4</span><span dir="RTL">&plusmn;</span><span dir="RTL"> 33/79 و 05/3</span><span dir="RTL">&plusmn;</span><span dir="RTL"> 33/34 می&shy;باشد. کمترین مقدار این آنزیم&shy;ها در تیمار شاهد مشاهده شد. نتایج نشان داد که استفاده از 50 درصد کرم زنده به جای جیره پایه می&shy;تواند منجر به افزایش بهره&shy;وری غذایی و فعال شدن آنزیم&shy;های گوارشی و بهبود رشد و ترکیبات لاشه شود.</span> This experiment was designed to investigate the use of live <em>Eisenia fetida</em> as a nutritional supplement on growth performance and carcass composition The purpose of this study was to evaluate the nutritional efficiency and changes in digestive enzymes of rainbow trout (<em>Oncorhynchus mykiss</em>). Fish were placed with average weight 58 g in a completely randomized design in 4 treatments and each with 3 replications. Rainbow trout with different levels of 0, 25, 50 and 75% (control, T1, T2 and T3) diet (including 50% moisture) of live worm for 8 weeks. At the end of the experiment, growth performance and body biochemical analysis were and of the experiment, nutritional function and digestive enzyme analyzes were performed. There was a statistically. Comparison of mean values obtained from final weight, weight gain, daily growth rate and specific growth rate showed a significant difference between experimental treatments. The highest amount of final weight was obtained in treatment 2 (109.24 &plusmn; 0.96 g) and the lowest in control (89.22 &plusmn; 1.21 g). The protein and lipid content of carcass was significantly different between the control and experimental treatments. The highest amount of protein and lipid in treatment 2 and 1 were 66.12 &plusmn; 0.29 and 25.73 &plusmn; 0.07 respectively. There was a statistically significant difference in the amount of feed conversion ratio (FCR) between different treatments, so that was obtained the lowest in W2 (1.50 &plusmn; 0.01) and the highest in W3 (1.95 &plusmn; 0.03). The analysis of gastrointestinal enzymes showed that amylase, protease and lipase had a statistically significant difference between control treatment and experimental treatments. The highest values obtained from them in W2 treatment were 732.68 &plusmn; 50.16, 79.33 &plusmn; 4.50 and 34.33 &plusmn; 5.35, respectively. The lowest amount of these enzymes was observed in control treatment. The results showed that using 50% of worm instead of the base diet can improve growth and carcass composition and of the base diet could lead to increased food productivity and activation of digestive enzymes. ماهی قزل آلای رنگین کمان, کرم خاکی, پارامترهای رشد, ترکیبات شیمیایی بدن, بهره‌وری تغذیه, آنزیم‌های گوارشی Rainbow trout, Oncorhynchus mykiss, Eisenia fetida, nutritional efficiency and digestive enzymes, Growth parameters, body biochemical composition. 117 130 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-483-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammad khademi hamidi محمد خادمی حمیدی khademi.m1994@gmail.com 10031947532846004874 10031947532846004874 No Department of Fisheries دانشگاه گنبد mohammad harsij محمد هرسیج harsij80@yahoo.com 10031947532846004875 10031947532846004875 Yes Department of Fisheries دانشگاه گنبد hojatollah jafaryan حجت الله جعفریان hojat.jafaryan@gmail.com 10031947532846004876 10031947532846004876 No Department of Fisheries دانشگاه گنبد mohammad farhangi محمد فرهنگی s.farhangi@yahoo.com 10031947532846004877 10031947532846004877 No Department of Fisheries دانشگاه گنبد