fa بررسی مقایسه‌ای خواص ضدباکتریایی و ضدقارچی اسانس‌های زنیان، اسطوخودوس و میخک در شرایط آزمایشگاهی علیه برخی پاتوژن‌های ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss (Walbaum, 1792 تخصصي Special كاربردي Applicable <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به منظور مقایسه&shy; اثرات اسانس علیه برخی پاتوژنهای قزل&shy;آلای رنگین&shy;کمان (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">O. mykiss</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">)، از روش انتشار دیسک</span></span></strong>&nbsp; <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">استفاده شد. حداقل غلظت مهار رشد و حداقل غلظت باکتری&shy;کشی و حداقل غلظت قارچ&shy;کشی با استفاده از روش میکرودایلوشن براث انجام شد. میانگین قطر هاله عدم رشد باکتری استرپتوکوکوس اینیایی تحت تأثیر اسانس&shy;های زنیان (1</span></span></strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">26 میلی‌متر) و اسطوخودوس (1 </span></span></strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">10 میلی‌متر) و میانگین قطر هاله عدم رشد باکتری لاکتوکوکوس گارویه تحت تأثیر اسانس&shy;های زنیان (15/1</span></span></strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">33/24 میلی&shy;متر) و اسطوخودوس (57/0</span></span></strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">66/14 میلی‌متر) در مقایسه با قطر هاله عدم رشد آنتی&shy;بیوتیک&shy;های آموکسی&shy;سیلین (52/1</span></span></strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">33/20 میلی‌متر) و اریترومایسین (0 میلی‌متر) نشان داد. در بین دو اسانس گیاهی مورد استفاده برای باکتری، اسانس زنیان با حداقل غلظت بازدارندگی برابر (017/0</span></span></strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">049/0 میکرولیتر بر میلی‌لیتر) دارای بیشترین خاصیت ضدباکتریایی بود. میانگین قطر هاله&shy;های عدم رشد قارچ ساپرولگنیا تحت تأثیر اسانس اسطوخودوس (57/0</span></span></strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">33/8 میلی‌متر) و میخک (1</span></span></strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">7 میلی‌متر) به&shy;عنوان مهارکننده در مقایسه با آنتی‌میکوتیک آمفوتریسین&shy;ب (1</span></span></strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">13 میلی‌متر) اختلاف معنی&shy;دار مشاهده شد. بنابراین می&shy;توان اسانس میخک و اسطوخودوس را به&shy;عنوان مهارکننده طبیعی قارچ و اسانس زنیان و اسطوخودوس را به&shy;عنوان مهارکننده طبیعی باکتری در مراکز تکثیر و پرورش آبزیان توصیه نمود.</span></span></strong> Regarding the revealing side effect of chemical medications, such as antimicrobial resistance and etc, herbal medications have been considered as one of potential alternative to chemical one. The main purpose of this study was to evaluate the in vitro antibacterial effect of lavender ( Lavandula angustifolia) and ajwain ( Trachyspermum ammi) essential oil on two important rainbow trout bacteria; streptococcus iniae and Lactococcus garvieae .In addition, antifungal activity of Clove (Eugenia aromatic) and lavender essential oil were assessed as well. Disc diffusion method was used to test antibacterial activity. Minimum inhibitory concentration (MIC) and minimum bactericidal concentration (MBC) were determined by using standard procedure Broth- microdilution. The results obtained demonstrated that Streptococcus iniae and Lactococcus garvieae were most sensitive to ajwain with inhibition zone of respectively 26&plusmn;1mm & 24.33&plusmn;1.15mm , which was significantly higher than amoxicillin , erythromycin and lavender (p<0.05). Moreover, ajwan essential oil showed the lowest MIC (0.049&plusmn;0.01) compared to the other group. Antifungal activity of clove oil and lavender did not show significant difference comparing to Clotrimazol. However, these two herbal agents could not compete with Amphotericin b whith the highest zone of inhibition (13mm) (p<0.05). Therefore clove oil , lavender and ajwain essentialsare suggested as natural anti fungus and anti bacteria agents in aquaculture activities. O. mykiss, اثر ضد میکروبی, Streptococcus iniae, Lactococcus garviea : essential oil, antibacterial effect, Antifungal effect , rainbow trout, Streptococcus iniae , Lactococcus garvieae 109 126 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-425-2&slc_lang=fa&sid=1 حسنا قلی پور کنعانی gholipourk@gmail.com 10031947532846005052 10031947532846005052 Yes Department of Fisheries دانشگاه گنبد کاووس، عضو هیات علمی زینب جوکار elahejowkar70@gmail.com 10031947532846005053 10031947532846005053 No Department of Fisheries دانشگاه گنبدکاوس حجت الله جعفریان hojat.jafaryan@gmail.com 10031947532846005054 10031947532846005054 No Department of Fisheries دانشگاه گنبد کاووس، عضو هیات علمی علی طاهری میرقائد mirghaed@ut.ac.ir 10031947532846005055 10031947532846005055 No Department of Fisheries دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران