fa اثر آفت‌کش دیمیتوات و کود زیستی باسیلار بر برخی شاخص‌های بیوشیمیایی خون ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio (Linnaeus, 1758 تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آفت&shy;کش دیمیتوات و کود زیستی باسیلار از نهاده‌های رایج مورد استفاده در کشاورزی هستند که با رواناب وارد اکوسیستم‌های آبی شده و امکان ایجاد مشکلات زیستی و فیزیولوژیک برای آبزیان دارند. این مطالعه با هدف بررسی اثر ترکیبی آفت‌کش دیمیتوات و کود زیستی باسیلار بر شاخص‌های بیوشیمیایی و فیزیولوژیک ماهی کپور (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">C. carpio</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) انجام شد. تعداد 270 قطعه ماهی در قالب 9 تیمار آزمایشی شامل گروه شاهد، تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">A</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> (016/0 میلی‌گرم بر لیتر دیمیتوات)، تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">B</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> (032/0 میلی&lrm;گرم بر لیتر دیمیتوات)، تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">C</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> (1/0 میلی&lrm;لیتر بر لیتر کودزیستی)، تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">D</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> (2/0 میلی&lrm;لیتر بر لیتر کود) و تیمارهای ترکیبی شامل تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">A</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&times;</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">C</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">A</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&times;</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">D</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">B</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&times;</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">C</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و تیمار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">B</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&times;</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">D</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> (هر یک با سه تکرار) به‌مدت 14 روز مورد مطالعه قرار گرفتند. شاخص‌های بیوشیمیایی خون شامل تری‌گلیسیرید، کلسترول، گلوکز، پروتئین، آلبومین و گلوبولین اندازه‌گیری شد. مقدار تری‌گلیسیرید در تیمارهای مجزای کود و تیمار مجزای دیمیتوات در غلظت 032/0 میلی‌گرم برلیتر، درمقایسه با گروه شاهد افزایش داشت. مقدار کلسترول نیز در تیمارهای مجزای دیمیتوات در مقایسه با گروه شاهد افزایش داشت و در تیمار ترکیبی دیمیتوات (016/0 میلی‌گرم بر لیتر و کود 2/0 میلی&lrm;لیتر برلیتر)، مقدار آن کاهش یافت. مقدار گلوکز در همه‌ تیمارهای آزمایشی اختلاف معنی&lrm;داری در مقایسه با گروه شاهد نداشت. پروتئین در تیمارهای مجزای (کود 1/0 و2/0 میلی&lrm;لیتر بر لیتر) و سایر تیمارهای ترکیبی به&shy;جز تیمار (دیمیتوات 016/0 میلی&lrm;گرم بر لیتر و کود 1/0 میلی&lrm;لیتر بر لیتر)، افزایش داشت. مقدار آلبومین در تیمارهای مجزا به جز تیمار دیمیتوات 016/0 میلی&lrm;گرم بر لیتر و همه‌ تیمارهای ترکیبی به‌طور معنی&lrm;داری افزایش یافت. مقدار گلوبولین در همه‌ تیمارها به‌جز تیمار مجزای (دیمیتوات 032/0 میلی&lrm;گرم برلیتر)، در مقایسه با گروه شاهد اختلاف معنی&lrm;داری نداشت. براساس نتایج این تحقیق استفاده ترکیبی از دیمیتوات و کودزیستی تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر شاخص‌های مورد مطالعه در مقایسه اثرات انفرادی هر یک از دو ماده نداشت و نیاز به مطالعات بیشتر با دوز بیشتر هر دو ماده برای درک بهتر روابط متقابل آنها می‌باشد. </span></span></strong> <strong>Effects of Dimethoate Pesticide and Bacilar Bio-fertilizer on Some Blood Biochemical Parameters of Common Carp (<em>Cyprinus carpio</em>)</strong><br> &nbsp;<br> <strong>Abstract</strong><br> &nbsp;<br> Dimethoate pesticide and bacilar bio-fertilizer are two common inputs widely used in Iranian agriculture which washed by run-off and transmitted to aquatic ecosystems where they can cause biological and physiological problems for aquatic organisms. The objective of this research was to study the combined effects of dimethoate pesticide and bacilar bio-fertilizer on blood biochemical parameters of common carp. To this end, 270 fish were selected and allocated into 9 treatment including: control group, treatment A (0.016 mg/L pesticide), treatment B (0.032 mg/L pesticide), treatment C (0.1 ml/L fertilizer), treatment D (0.2 ml/L fertilizer) and combined treatments AC, AD, BC, BD, in triplicate. Fish were exposed to different concentration of dimethoate pesticide and bacilar fertilizer for 14 days. The blood biochemical parameters including Triglyceride (TG), Cholesterol, Glucose, Protein, Albumin, and Globulin were measured. The amount of TG in treatments A, C and D showed significant increment in comparison with control group. The amount of Cholesterol in treatments A and B had been increased in comparison with control group but in treatment AD had been decreased. The amount of Glucose showed no significant differences in all treated groups in comparison with control group. Protein had been increased in treatments C, D and other combined treatments except AC. The amount of Albumin in all treatments except A had significantly increased. The amount of Globulin in all treatments except B did not have any significant differences with control group. The results of this study revealed that combined treatment of dimethoate and bacilar bio-fertilizer did not showed remarkable differences from their singular treatments and more research with higher concentrations of pollutants are required for better understanding of their interactional effects.<br> &nbsp;<br> <strong>Key words</strong>: Agricultural pollutants, organophosphate pesticides, physiological parameters, fishes<strong><span dir="RTL"></span></strong><br> <strong><span dir="RTL"></span></strong><br> &nbsp; C. carpio,آلاینده‌های کشاورزی, سموم ارگانوفسفره, شاخص‌های فیزیولوژیک Agricultural pollutants, organophosphate pesticides, physiological parameters, fishes 71 84 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-434-1&slc_lang=fa&sid=1 Aria Vazirzadeh آریا وزیرزاده aryavazirzadeh@yahoo.com 10031947532846004435 10031947532846004435 Yes Dept. of Natural Resources and Environmental Engineering دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز Nastaran Fazilat نسترن فضیلت aryvazirzadeh@yahoo.com 10031947532846004436 10031947532846004436 No Fisheries, Faculty of Agriculture, Shiraz University دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز