fa ارتباط بین پراکنش ماهی تون هوور مسقطی (Katsuwonus pelamis) صید شده توسط پرساینرهای ایرانی و متغیرهای محیطی در اقیانوس هند تخصصي Special كاربردي Applicable <p dir="RTL">ارتباط بین متغیرهای محیطی و گونه مورد مطالعه از مهمترین مباحث در بوم شناسی آبزیان است. در این مطالعه ارتباط متغیرهای زمانی، مکانی بهمراه متغیرهای محیطی حاصل از تصاویر ماهواره ای جهت بررسی پراکنش و تسهیل در اجرای مدیریت اکوسیستم محور در آبهای اقیانوس هند و &nbsp;مدیریت بهتر ذخایر ماهی تون هوور مسقطی (<em><span dir="LTR">Katsuwonus pelamis</span></em>) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از مدل جمعی تعمیم یافته (<span dir="LTR">GAM</span>) با دو توزیع گاوسی و دوجمله ای نشان داد متغیرهای زمانی و مکانی بهمراه متغیرهای تولید اولیه خالص، دما و شوری سطحی آب دریا، عمق لایه مخلوط شونده و جریانات اقیانوسی بیشترین تاثیر را در پراکنش این گونه در فصول گرم (نیمه اول سال) و سرد (نیمه دوم سال) داشتند. همچنین نتایج مقایسه دو مدل نشان داد مدل با توزیع دوجمله ای به نسبت توزیع گاوسی توانایی بالاتری در توضیح انحراف در مدل نهایی را دارد و مقدار آن در نتایج مربوط به نیمه اول سال (فصل گرم) در مقایسه با فصل سرد بالاتر بود. همچنین مطالعه شاخص مطلوبیت زیستگاهی نشان داد مطلوبیت برخی متغیرها در فصول سرد و گرم متفاوت می باشد که این موضوع باید در مطالعات آتی در نظر گرفته شود. با توجه به اینکه اولین قدم در اجرای رویکرد مدیریت اکوسیستم محور شیلاتی دانش کافی در حوزه آن اکوسیستم و پراکنش گونه مورد مطالعه در ارتباط با متغیرهای محیطی است، لذا این تحقیق می تواند به شناورهای صنعتی کشور در امر افزایش کارایی صید کمک نماید و در برنامه ریزی و اجرای مدیریت اکوسیستم محور در اقیانوس هند و بویژه مدیریت آتی شیلات کشورمان مورد استفاده مدیران و محققین قرار گیرد.</p> <p>Association between environmental variables and target species is the most important point in aquatic ecology. This study considered the possible relationship of spatial, temporal and some satellite derived environmental variables on skipjack tuna (<em>Katsuwonus pelamis</em>) distribution to finally help implementing of ecosystem based fisheries management for stock recovery program and management of skipjack tuna. Results of generalized additive model (GAM) (by assuming two distributions; binomial and Gaussian) revealed temporal and spatial explanatory variables plus net primary production (NPP), sea surface temperature (SST), sea surface salinity (SSS), mixed layer depth (MLD) and ocean current indices have greatest impact on skipjack tuna distribution in both cold and warm season. Comparing of two different model showed, binomial distribution had higher ability in final model deviance explanation and its value in warm season was higher than cold season. In addition, habitat suitability study showed suitability of some parameters in cold and warm season were different, then it must be noticed in future studies. Since the first step in implementing ecosystem based fisheries management is the sufficient knowledge on ecosystem and distribution of target species in relationship to environmental variables, therefore this study could help Iranian purse seiners to improve their catch efficiency in order to help to implementing of ecosystem based management for skipjack tuna and future fisheries management in the Indian Ocean and Oman Sea.</p> تون هوور مسقطی, اقیانوس هند, مدلسازی پراکنش, مدیریت اکوسیستم محور شیلاتی skipjack tuna, Indian Ocean, distribution modeling, ecosystem based fisheries management 1 20 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-361-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Haghi Vayghan علی حقی وایقان ali_haghi@ut.ac.ir 10031947532846004993 10031947532846004993 Yes Gorgan University of Agricultural science and Natural Resource دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Rasul Ghorbani رسول قربانی rasulghorbani@gmail.com 10031947532846004994 10031947532846004994 No Gorgan University of Agricultural science and Natural Resource دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان yusef Peighambari سید یوسف پیغمبری sypaighambari@yahoo.com 10031947532846004995 10031947532846004995 No Gorgan University of Agricultural science and Natural Resource دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Ming-An Lee مینگ-ان لی ali_haghi@ut.ac.ir 10031947532846004996 10031947532846004996 No university دانشگاه ملی تایوان David M. Kaplan دیوید کاپلان ali_haghi@ut.ac.ir 10031947532846004997 10031947532846004997 No university دانشگاه ویرجینیا Barbara A. Block باربارا بلاک ali_haghi@ut.ac.ir 10031947532846004998 10031947532846004998 No university دانشگاه استنفرد