fa تغییرات بالای مولکولی و ریخت شناختی جمعیت های شاه کولی جنوبی Alburnus mossulensis Heckel, 1843 ایران (ماهیان استخوانی عالی: کپورماهیان) تخصصي Special پژوهشي Research تغییرات ریخت شناختی و ژنتیکی جمعیت های گونه شاه کولی جنوبی (A. mossulensis) از چهار زیر حوضه تیگره (دجله)، پرسیس (حوضه خلیج فارس)، هرمز و حوضه رودخانه کر بررسی شد. اندازه‌گیری 39 صفت ریخت شناسی در 110 نمونه جمع آوری شده از 17 رودخانه حوضه های جنوبی نشان داد که تمایز معنی داری در صفات شمارشی بین برخی جمعیت ها مشاهده می شود. این نتایج با داده های شاخص درون زادآوری و فاصله ژنتیکی بدست آمده از 1022 نوکلوتید از ژن سایتوکروم b نیز تایید می شود. از مجموع 17 جمعیت مطالعه شده، صفات شمارشی و مولکولی تا حدود زیادی جمعیت حوضه رودخانه کر را از جمعیت های دو&nbsp; زیرحوضه پرسیس و هرمز متمایز می کند. اما این جمعیت با برخی جمعیت های زیر حوضه تیگره فاقد جدایی ریختی است. جمعیت زیر حوضه های هرمز و پرسیس از هم جدا نمی شوند. در آنالیز واریانس مولکولی، علی رغم مشاهده میزان جریان ژنتیکی پایین بین جمعیت حوضه کر و اغلب جمعیت ها، بین میزان واگرایی ژنتیکی و&nbsp; فاصله جغرافیایی همبستگی معنی داری مشاهده نشد. تغییرات مشاهده شده در صفات ریختی و ژنتیکی بین جمعیت های این گونه، احتمالاً به علت تاریخچه پیچیده زمین شناسی منطقه و جدایی نسبی و یا کامل حوضه ها از یکدیگر می باشد. براساس داده های موجود واگرایی مشاهده شده در حد تغییرات درون گونه ای ارزیابی می شود.<p dir="RTL" style="text-align: justify;"></p><p dir="RTL" style="text-align: justify;"></p> Population variations of southern king fish (<em>A. mossulensis</em>) from Tigris, Persis, Kor and Hormuz basins were investigated using morphological and molecular approaches. Measurement of 39 morphological characters in 110 specimens which were collected from 17 southern rivers showed that significant differences were observed in meristic characters among some populations. The results were in congruent with data from PhiPT index and K2P distance acquired from 1022 nucleotide of cytochrome b gene. According to the results obtained from 17 experimental populations, differences in meristic and molecular characters made Kor river basin population different from Hormuz and Persis sub-basins, while mentioned population was not different morphologically from Tigris sub-basin populations. Moreover, populations from Hormuz and Persis sub-basins were inseparable. Despite low gene flow observed in analysis of molecular variance between Kor basin population and most of other populations, there was no significant correlation between geographic and genetic distances. The morphological and genetic variations revealed among populations of this species might be caused by complex geological history of the region and relative or complete separation of basins from each other. Therefore, according to the data provided by this study, the divergence was evaluated at intra-specific variations.<p></p> A. mossulensis, سیتوکروم b, جمعیت, تغییرات درون گونه ای A. mossulensis, Cytochrome b, Population, Intra-specific variations 27 42 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-354-1&slc_lang=fa&sid=1 Toba Mohammadian Kalat طوبی محمدیان کلات tmohammadian@gmail.com 10031947532846003677 10031947532846003677 No Mansour Aliabadian منصور علی آبادیان aliabadi@ferdowsi.um.ac.ir 10031947532846003678 10031947532846003678 Yes Hamid Reza Esmaeili حمیدرضا اسماعیلی hresmaeili@shirau.ac.ir 10031947532846003679 10031947532846003679 No