fa پویایی جمعیت تاس ماهی ایرانی Acipenser persicus Borodin, 1897 با استفاده از مدل شبیه‌سازی مونت‌کارلو و روش بوت‌استرپ در جنوب دریای خزر (مطالعه موردی: استان گیلان) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در این مطالعه پویایی&shy;شناسی تاس&shy;ماهی ایرانی (</span></span></strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">A.persicus</span></span></em><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">)با استفاده از یک مدل ساختار سنی که درون اجزای مدل با استفاده از شبیه&shy;سازی مونت&shy;کارلو و بوت&shy;استرپ عدم قطعیت گنجانده شده بود، مورد بررسی قرار گرفت. داده&shy;های فراوانی طولی تعداد 4376 نمونه حاصل صید تورهای پره به‌صورت صید ضمنی، تورهای گوشگیر ثابت و کشفیات یگان حفاظت در بین سال&shy;های 1389-1380 برای بررسی پارامترهای رشد به نرم&shy;افزار </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">FiSAT II</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> وارد شد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> با استفاده از فراوانی طولی طبقه&shy;بندی ماهانه در نرم&shy;افزار </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">FiSAT II</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، به روش الفان 1 (</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">ELEFAN 1</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) میزان </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">L_&infin;</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">K</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> به‌ترتیب 203 سانتی&shy;متر و </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">&nbsp;year^-1</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> 08/0 برآورد و با استفاده از مقادیر یاد شده میزان </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">t₀</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">94/0- سال</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> به‌دست آمد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> میزان مرگ و میر طبیعی با استفاده از فرمول تجربی پائولی</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">year^-1</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">14/0</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> محاسبه شد. میزان مرگ و میر کل به‌دست آمده با استفاده از منحنی صید برای تاس&shy;ماهی ایرانی </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">year^-1</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> 26/0 برآورد شد. ضریب بهره&shy;برداری 61/0 برآورد گردید. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">فاصله اطمینان برای مقادیر </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Z</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در روش بوت&shy;استرپ بین </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">year^-1</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">327/0 تا 195/0 با میانیگین 2405/0 به‌دست آمد. فاصله اطمینان برای مقادیر </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Z</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در روش مونت&shy;کارلو با گنجاندن خطای نمونه&shy;برداری بین</span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">year^-1</span></span><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> 289/0-169/0 با میانگین 244/0 به‌دست آمد. نتایج نشان داد که گنجاندن مقادیر به‌دست آمده در مدل&shy;های ارزیابی ذخایر تاس&shy;ماهی ایرانی می&shy;تواند دقت بیشتری در ارزیابی جمعیت این گونه در آینده ایجاد کند.</span></span></strong><br> &nbsp;</p> <p>In this study population dynamic of <em>Acipenser persicus</em> with age structure model by Monte Carlo and Bootstrap approach was studied. Length frequency data a total of 4376 specimens collected from beach seine, fixed gill net and conservation force in coastal Guilan province during 2002 to 2012. Data imported to FiSAT II for length frequency analyze by ELEFAN 1. K, L_&infin; and t₀ estimated 203, 0.08 and -0.94 respectively. Total and natural mortality estimated 0.26 and 0.14 year^-1 respectively. The exploitation rate (E) was computed 0.61. Confidence limit of <em>Z</em> was obtained 0.195-0.327 year^-1 by Bootstrap method. At Monte Carlo simulation method, confidence limit of <em>Z</em> was calculated 0.169-0.289 year^-1 with considering sampling error. Result of the present paper demonstrating that considering the uncertainty of population parameters of selected species could be useful for increasing the accuracy at stock assessment models.&nbsp;</p> A. persicus, رشد, نرخ مرگ و میر, مونت‌کارلو, بوت‌استرپ, Stock assessment, Acipenser persicus, Monte Carlo, Bootstrap, Population dynamic 31 44 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-149-1&slc_lang=fa&sid=1 Hadi Raeisi هادی رییسی raeisi_hadi@yahoo.com 10031947532846004776 10031947532846004776 Yes Gonbad University دانشگاه گنبد کاووس Amir Ali Moradi Nasab امیرعلی مرادی نسب moradinasab88@yahoo.com 10031947532846004777 10031947532846004777 No Hormozgan University دانشگاه هرمزگان Rahman Patimar رحمان پاتیمار rpatimar@gmail.com 10031947532846004778 10031947532846004778 No Gonbad University دانشگاه گنبد کاووس Ehsan Kamrani احسان کامرانی ezas47@gmail.com 10031947532846004779 10031947532846004779 No Hormozgan University دانشگاه هرمزگان Sarah Haghparast سارا حق پرست sarah_haghparast@yahoo.com 10031947532846004780 10031947532846004780 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری