fa مروری بر روش های متداول تعیین جنسیت و مراحل رسیدگی جنسی تاس ماهیان (Acipenseridae): مزایا و معایب تخصصي Special كاربردي Applicable <p>مطالعات مختلف در خصوص تعیین جنسیت و مراحل رسیدگی جنسی ماهیان خاویاری به ویژه در مراحل اولیه زندگی نشان داد که برخی از روش ها مانند تکه برداری، سوند و آندوسکوپی علاوه بر هزینه بالا، سبب آسیب های شدید فیزیکی به ماهی می شوند. روش های مختلف ژنتیکی نیز فاقد کارایی لازم جهت تشخیص جنسیت تاس ماهیان می باشند. روش هایی چون اندازه گیری صفات مورفومتریک و تصویربرداری از سوراخ تناسلی از دقت اندازه گیری مناسب برخوردار نیستند. همچنین استفاده از الگوی هورمون های استروئیدی جنسی و دیگر پارامترهای بیوشیمیایی خون و نیز سونوگرافی اگرچه تا حدی می توانند در مراحل بالای رسیدگی جنسی، سبب جداسازی نر و ماده از یکدیگر شوند، اما در مراحل پایین فاقد این دقت بوده، روش هایی زمان بر، هزینه بر و نیازمند تخصص و نیروی ماهر می باشند. مطالعات نشان داده است که بر پایه اهداف مورد نظر و شرایط سنی و وزنی ماهی، روش های مختلف تشخیص جنسیت و تعیین مراحل رسیدگی جنسی، می توانند مورد استفاده قرار گیرند. به طور کلی، روش های لاپاراسکوپی و اولتراسوند که به ترتیب از گروه روش های کم تهاجم و غیرتهاجمی می باشند، فناوری های بسیار مناسب برای جداسازی ماهیان نر از ماده در گروه های مختلف سنی تاس ماهیان محسوب می شوند.</p> <p>Different studies on sturgeon sexing and gonad staging especially at early life history showed that some methods, such as biopsy, catheter and endoscopy, can cause severe physical damage to the fish in addition to high expenses. Also, the different genetic methods do not have suitable efficiency for sturgeon sexing. Methods like biometric and external morphology of fish urogenital opening are not sufficiently accurate for sexing. However, use of sex steroid hormone profiles and other blood biochemical indices and sonography techniques can lead to sex differentiation to some extent at high stages of maturity, but not at lower stages. Also, use of these methods is time consuming, expensive and need experts. Studies showed that different ways of sturgeon sexing and gonad staging can be used depending on aims, age and weight conditions. Results of this analytic study showed that laparoscopy and ultrasound methods, which are from less invasive and non-invasive methods respectively, are the best techniques for sturgeon in different sexing and gonad staging in various agesgroups, respectively.</p> Acipenseridae, تعیین جنسیت, تکه برداری, اولتراسوند, لاپاراسکوپی Acipenseridae, Sexing Methods, Biopsy, Ultrasound, Laparoscopy 107 128 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-184-3&slc_lang=fa&sid=1 Rezvanollah Kazemi رضوان اله کاظمی Rezkazemi2000@yahoo.com 10031947532846002555 10031947532846002555 Yes Mahtab Yarmohammadi مهتاب یارمحمدی mahtabyarmohammadi@gmail.com 10031947532846002556 10031947532846002556 No Ali Hallajian علی حلاجیان alihallajian@gmail.com 10031947532846002557 10031947532846002557 No