fa تغییرات آسیب شناسی بافت آبشش و کبد عروس ماهی زاینده رود Petroleuciscus esfahani Coad & Bogutskaya, 2010 پس از مواجهه با نانو ذرات نقره و نیترات نقره محلول در آب تخصصي Special پژوهشي Research <p>اثر نانو ذرات نقره (AgNPs) و نیترات نقره (AgNO3) بر تغییرات آسیب شناسی آبشش و کبد در عروس ماهی زاینده رود (<em>P. esfahani</em>) به عنوان یک گونه حایز اهمیت اکولوژیک، مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور 100 قطعه عروس ماهی زاینده رود (میانگین وزنی 26 گرم) به مدت 10 روز تحت شرایط ساکن- تجدید در معرض مقادیر 1 و 25 میکروگرم در لیتر از نانو ذرات نقره (میانگین قطر هیدرودینامیکی 54/8 نانومتر) و یا نیترات نقره قرار گرفتند. یک گروه آزمایشی حاوی 20 قطعه ماهی نیز به عنوان گروه شاهد در نظر گرفته شد. پس از پایان آزمایش، تغییرات ساختاری بافت ها به روش بافت شناسی کلاسیک مورد ارزیابی گرفت و علاوه بر توصیف آسیب ها، کمی سازی آن ها با محاسبه شاخص اندام (Iorg) انجام شد. بروز آسیب بافتی در هر دو بافت آبشش و کبد در عروس ماهی زاینده رود حتی پس از مواجهه با غلظت های اندک نانو ذره یا نیترات نقره محلول در آب نسبت به گروه شاهد مشهود بود. شدیدترین عارضه بافتی در ماهیان خصوصاً پس از مواجهه با غلظت های بالای این ترکیبات، شامل هاپرپلازی و ادم در بافت آبشش و پرخونی و نکروز در بافت کبد بود. شدت آسیب ها با افزایش غلظت هر دو ترکیب در آب به طور معنی داری افزایش یافت، به طوری که بیشترین سطح آسیب بافتی بر پایه محاسبه شاخص اندام در مواجهه با غلظت 25 میکروگرم در لیتر نیترات نقره و پس از آن غلظت 25 میکروگرم در لیتر از نانو ذرات نقره مشاهد شد. نتایج بیانگر حساسیت نسبتاً یکسان هر دو بافت به عوامل آلاینده بود. اثرگذاری نیترات نقره خصوصاً در غلظت های بالا بر تغییرات بافتی در هر دو بافت آبشش و کبد به طور معنی داری بیشتر از نانو ذرات نقره بود که می تواند بیانگر سمیت بالاتر نیترات نقره برای عروس ماهی زاینده رود در مقایسه با نانو ذرات نقره باشد</p> <p>The effects of silver nanoparticles (AgNPs) and silver nitrate (AgNO3) on some histopathological lesions of gill and liver tissues in Zayandehrud Chub (<em>P. esfahani</em>) as a valuable ecological fish species were examined. To this aim, 100 individuals (average weight 26 g) were exposed to different concentrations (1 or 25 &micro;g/L) of AgNPs (average hydrodynamic diameter 54.8 nm) or AgNO3under constant-renewal condition for 10 days. A control group containing 20 fish was also included in the study. At the end of the experiment, histopatological lesions of the tissues were assessed using classic histological techniques and quantification analysis was done using organ index calculation (I_org). Exposure to AgNPs or AgNO3, even at the low concentrations, could cause significant tissue lesions in fish in comparison to thethose in control group. Hyperplasia and edema in the gill tissue and hemorrhage and focal necrosis in the liver were the most severe lesions mainly after exposure to the highest doses of the chemicals. The lesions were significantly increased by the elevation of water-borne concentrations of both chemicals. More specifically, the highest I_org was observed in the fish treated with 25 &micro;g/L AgNO3 followed by 25 &micro;g/L AgNPs. The results showed relatively similar sensitivity of both tissues to the pollutants. However, the effects of AgNO3, especially at higher concentrations, was much stronger than that of AgNPs which consequentlyindicates higher toxicity effects of AgNO3 in comparison to AgNPs in Zayandehrud Chub.</p> <p></p> P. esfahani, سم شناسی, نانو ذرات, نیترات نقره, بافت شناسی P. esfahani, Toxicology, Nanoparticles, Silver nitrate, Histology 79 95 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-283-1&slc_lang=fa&sid=1 Meysam Raki میثم راکی sdorafshan@gmail.com 10031947532846002832 10031947532846002832 No Fatemeh Paykan Heyrati فاطمه پیکان حیرتی fheyrati@cc.iut.ac.ir 10031947532846002833 10031947532846002833 No Salar Dorafshan سالار درافشان sdorafshan@cc.iut.ac.ir 10031947532846002834 10031947532846002834 Yes