fa ریخت شناسی اتولیت ساجیتا در گونه های طوطی ماهی یشمی Scarus fuscopurpureus Klunzinger, 1871، پروانه ماهی سه نواری Heniochus acuminatus Linnaeus, 1758 و پروانه ماهی تک نواری (Chaetodon rafflesii Anonymous (Bennet, 1830 در مناطق مرجانی خلیج فارس و دریای عمان تخصصي Special پژوهشي Research <p>این پژوهش، به منظور بررسی و مقایسه پارامترهای ریخت سنجی اتولیت ساجیتا در گونه های طوطی ماهی یشمی (<em>Scarus fuscopurpureus</em>)،&nbsp;پروانه ماهی سه نواری (<em>Heniochus acuminatus</em>) و پروانه ماهی تک نواری (<em>Chaetodon rafflesii</em>) در مناطق مرجانی آب های خلیج فارس و دریای عمان انجام پذیرفت. نمونه برداری طی یکسال از فروردین ماه 1393 تا فروردین ماه 1394 به طول انجامید. در این مدت 26 عدد طوطی ماهی یشمی، 8 عدد پروانه ماهی سه نواری و 11 عدد پروانه ماهی تک نواری صید و مورد مطالعه قرار گرفت. صید ماهیان از طریق غواصی انجام پذیرفت. خصوصیات زیست سنجی نمونه ها شامل طول کل، ‌طول چنگالی، وزن ماهی و همچنین شکل اتولیت و پارامترهای زیست سنجی اتولیت ساجیتا از جمله طول، عرض، وزن، محیط و مساحت اتولیت مورد بررسی قرار گرفت. در بیشتر پارامترهای مورد بررسی، ارتباط معنی دار ملاحظه گردید، بین طول و وزن اتولیت، بین طول چنگالی ماهی و طول اتولیت و بین طول ماهی و وزن ماهی همبستگی بالایی مشاهده شد. بیشترین میزان همبستگی بین پارامترهای اشاره شده در گونه&nbsp;<em>S. Fuscopurpureus</em> به دست آمد، همچنین نتایج نشان داد کلیه خصوصیات ریخت سنجی اتولیت ساجیتا در بین گونه های مورد مطالعه اختلاف معنی دار دارند. نتایج حاصل از بررسی مساحت اتولیت و وزن اتولیت حاکی از آن است که این دو پارامتر در تمامی گونه های مورد مطالعه اختلاف معنی دار نشان می دهند. پارامتر عرض اتولیت در هیچ یک از نمونه ها اختلاف معنی دار نشان نداد. دو پارامتر طول اتولیت و محیط اتولیت در گونه <em>C. rafflesii</em> اختلاف معنی دار داشتند ولی در گونه های&nbsp;<em>S. Fuscopurpureus</em> و <em>H. acuminatus</em> اختلاف معنی دار نشان ندادند. بنابراین می توان اظهار کرد که در گونه های مورد مطالعه در تحقیق حاضر، دو پارامتر مساحت اتولیت و وزن اتولیت به عنوان شاخص های تعیین گونه به کمک اتولیت می باشند.</p> <p>This study aimed to investigate and compare morphometric characteristics of otolith in <em>Scarus fuscopurpureus</em>, <em>Heniochus acuminatus</em> and <em>Chaetodon rafflesii</em> in the coral reefs of Persian Gulf and Oman Sea. Sampling lasted from March 2014 to<br> April 2015. During this period, 26 specimens of <em>S. fuscopurpureus</em>, 8 specimens of <em>H. acuminatus</em> and 11 specimens of <em>C. rafflesii</em> were caught using diving method. Investigation of biometric features of specimen including total length, fork length,<br> and fish weight, in addition to otolith morphometric characteristics and the biometric parameters, including length, breadth, weight, perimeter and area, were conducted.Results indicateda significant correlation between otolith length and otolith weight, fork length and otolith length and between fish length and weight in most of species. The highest correlation was observed in <em>S. fuscopurpureus</em>. Also, the results show significant difference between otolith area and otolith weight in all<br> species (p<0.05). Otolith width did not show a significant difference in any of the species in the sample. Otolith perimeter and otolith length were different significantly (p<0.05) in <em>C. rafflesii</em> but not in <em>S. fuscopurpureus</em> and <em>H. acuminatus</em> (p>0.05). Otolith width had no significantly different in all species (p>0.05). Therefore, the present study indicated that the particular characteristics of sagitta such as otolith area and otolith weight are useful in species identification.</p> C. rafflesii, S. Fuscopurpureus, H. acuminatus, اتولیت, خلیج فارس, دریای عمان S. fuscopurpureus, H. acuminatus, C. rafflesii, Otolith, Persian Gulf, Oman Sea 35 48 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-68-1&slc_lang=fa&sid=1 Narges Javadzadeh نرگس جوادزاده nargesjavadzadeh@yahoo.com 10031947532846002225 10031947532846002225 Yes Hadideh Mabudi حدیده معبودی mikhak1311@yahoo.com 10031947532846002226 10031947532846002226 No Mohammad Taghi Azhir محمدتقی آژیر azhir3@yahoo.com 10031947532846002227 10031947532846002227 No