fa استراتژی غذایی ماهی سفید دریای خزر (Rutilus frisii kutum Kamensky, 1901) تخصصي Special پژوهشي Research <p><strong>این مطالعه به منظور شناسایی اقلام غذایی مصرفی ماهی سفید و تعیین استراتژی غذایی این گونه در سواحل جنوبی دریای خزر انجام شد. نمونه برداری ماهی در 6 نوبت از اواخر اسفند 1389 تا اواخر اردیبهشت ماه 1391 در مناطق پراکنش ماهی سفید (اعماق کمتر از 60 متر سواحل جنوبی دریای خزر) صورت گرفته و محتویات دستگاه گوارش 193 نمونه ماهی سفید مورد بررسی قرار گرفت. میانگین طول و وزن کل نمونه های صید شده، به ترتیب 8/5&plusmn;36/9 سانتی متر و 353/2&plusmn;562/9 گرم اندازه گیری شد. نتایج بررسی حاضر نشان داد که ماهی سفید عموماً از .<em>Cerastorderma</em> sp و .<em>Balanus</em> sp تغذیه کردند. به طوری که فرکانس حضور .<em>Balanus</em> sp بیشتر از .<em>Cerastorderma</em> sp بوده، ولی میزان مصرف آن کمتر از .<em>Cerastorderma</em> sp بود (p<0/05). به ترتیب اهمیت پس از دو کفه ای‌ ها، طعمه های Filamentous algae ،Fish eggs ،Crabs ،Gastropoda در دستگاه گوارش ماهی سفید حضور داشت. شدت تغذیه ای و استراتژی غذایی این گونه در جنسیت ها، زمان ها و گروه های طولی مختلف دارای تغییراتی بودند. به این ترتیب که شدت تغذیه در جنس نر بیشتر از جنس ماده بوده و در گروه های طولی کوچکتر از 30 سانتی متر بیشتر از گروه های طولی بزرگتر از 30 سانتی متر بودند (p<0/05). همچنین شدت تغذیه در زمان های مختلف نمونه برداری نشان داد که در زمان های تولید مثلی و در اواخر زمستان با کاهش دما، این شاخص شدیداً کاهش پیدا نمود (p<0.05). نتایج بررسی حاضر نشان داد که تحت تأثیر سازگاری ها و مکانیزم های رفتاری، فیزیولوژیک و بوم شناختی، همچنان Bivalvia در تغذیه ماهی سفید اهمیت بیشتری داشته، ولی میزان تنوع غذای مصرفی و تغذیه از دوکفه ای ها نسبت به سال های گذشته کاهش یافته است. به طوری که این گونه در مطالعات متعدد گذشته در سواحل جنوبی دریای خزر غالباً از دو کفه ای Cerastorderma تغذیه کرده است. در حالیکه در بررسی حاضر، طعمه فوق از جمله دسته غذای عمومی آن به شمار آمد. به نظر می رسد که رها سازی بیش از اندازه بچه ماهی های سفید حاصل از تکثیر مصنوعی و افزایش ذخایر آن در سال های اخیر منجر به کاهش فراوانی این ماده غذایی شده است </strong></p> <p>This study aimed to identify the food items of Rutilus frisii kutum and the feeding intensity for this species was performed in the southern coast of the Caspian Sea.Sampling was carried out at 6 times from late March 2012 until late May 2013 in the distribution areas of kutum (less than 60 meter depths in the southern coast of the Caspian Sea) and 193 fish were studied for the contents of the digestive tract. The average total length and total weight of samples which were 36.9 &plusmn; 8.5 cm and 562.9&plusmn;353.2 g, respectively. The results of this study showed that kutum are generally fed from Cerastorderma sp. and Balanus sp. as the presence frequency of Balanus sp. was more than Cerastorderma sp., but the amount of its consumption was less than Cerastorderma sp. In order of importance after the Bivalvia, Gastropoda, Crabs, Fish eggs, Filamentous algae were present in kutum GI. The feedingintensity and food strategy of this species are exposed to alter in term of gender, sampling periods and longitudinal length groups. Thus, the feedingintensity in males was more than females and the length groups in smaller than 30 cm was more than in higher length groups of 30 cm (P<0.05). Also the feeding intensity was shown in the different sampling periods as the reproductionperiods was drastically decreased with reducing temperature and in late winter. (P<0.05). At the recent survey, the results are indicated that the influence of adaptation and behavioral mechanisms, physiological and ecological, such as Bivalvia has a pivotal role for feeding of kutum, but the diversity amount on food consumption and feeding from Bivalvia were less than last years. If this species was surveyed in the southern coast of the Caspian Sea, it was appeared that this species was mostly fed on Cerastorderma sp., while it is recently demon strated the above prey was general food for kutum. It seems that releasing of fingerling kutum was mostly carried out by artificial propagation and its stock increasing was caused to decreasing frequency this food.</p> استراتژی غذایی, ماهی سفید دریای خزر, شدت تغذیه ای Feeding strategy, Caspian Sea kutum, feeding intensity. 63 74 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-133-10&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Naderi Jolodar مهدی نادری جلو دار 10031947532846001405 10031947532846001405 Yes Gholamreza Salarvand غلامرضا سالاروند 10031947532846001406 10031947532846001406 No Asghar Abdoli اصغر عبدلی 10031947532846001407 10031947532846001407 No Hasan Fazli حسن فضلی 10031947532846001408 10031947532846001408 No Maesomeh Eshaqi Nimvaryy معصومه اسحقی نیموری 10031947532846001409 10031947532846001409 No