fa مطالعه برخی خصوصیات ریخت سنجی و زیستی نی ماهی دریای خزر Syngnathus caspius Eichwald, 1831 درخلیج گرگان- جنوب شرق دریای خزر تخصصي Special پژوهشي Research نی ماهی (<em>S. caspius</em>) تنها گونه ثبت شده از خانواده Syngnathidae در دریای خزر می باشد. در این تحقیق 50 قطعه نی ماهی در آب لب شور خلیج گرگان (جنوب شرقی دریای خزر) صید و اطلاعات پایه ای در رابطه با تغییرات 21 فاکتور ریخت سنجی و 6 فاکتور شمارشی و پارامترهای پویایی شناسی، شامل طول بی نهایت، سن صفر، نرخ رشد لحظه ای و فاکتور وضعیت جمعیت آن برآورد گردید. نتایج حاصله وجود دو جمعیت از این گونه با تفاوت های قابل توجه در برخی صفات ریخت سنجی، به ویژه در خصوصیات قطر چشم، طول پوزه، ارتفاع باله مخرجی و سینه ای و ارتفاع دهان را در خلیج گرگان- جنوب شرقی دریای خزر نشان داد ولی از لحاظ شمارشی اختلاف معنی دار بین آنها وجود نداشت. تعیین سن از روی سرپوش آبششی وجود پنج گروه سنی 0 تا 4 سال را نشان داد. بزرگ ترین نمونه نر با طول کل 144 و سن +3 و بزرگ ترین ماده مشاهده شده نیز 149 طول کل و دارای سن +4 بود. معادله رشد برتالانفی برای جمیعت خزری (⁽L_t=177/94(1-e^0.3(t+0/56 و برای شبه-جمعیت دریای سیاه (⁽L_t=153/69(1-e^0.3(t+1/07 بدست آمد. الگوی رشد در هر دو جمعیت آلومتریک منفی گزارش گردید. جدایی و تفکیک دو جمعیت گونه نی ماهی دریای خزر، در این مطالعه در حوضه خلیج گرگان با بررسی برخی شاخص های زیست سنجی با استفاده از روش های آماری چند متغیره PCA و DFA اثبات شد. در این راستا، تشخیص قطعیِ گونه یا زیرگونه ها نیاز به مطالعات دقیق ژنتیکی دارد.&nbsp; So far, the Caspian black-striped pipefish (S. caspius) is the only recorded species of the Syngnathidae in Caspian Sea. In this research, 50 specimens of pipefish were collected from brackish water of Gorgan Bay, and the basic information related to 21 morphometric and 6 meristic characteristics and population dynamic parameters including L-infinity, t-zero , instant growth rate, and condition factor were estimated. Results show the existence of two distinct populations with significant differences in some morphological parameters, especially in eye diameter, snout length, anal and pectoral fins height and mouth height in pipefish inhabiting southeast Caspian Sea. However, there was no significant difference between the two populations in meristic characteristics. Aging using opercula revealed 5 age groups (0+-4+). The maximum total length was observed 144 cm (3+ years) and 149 cm (4+ years) in male and female genus, respectively. Von Bertalanffy model was Lt=177.94 (1-e0.3(t+0.56)) and Lt=153.69 (1-e0.3(t+1.07)) for Caspian population and semi-Black Sea population, respectively. Growth pattern was reported as negative allometric model in two populations. Separation of the studied populations in Gorgan Bay were proved via investigating some biometric parameters of Caspian pipefish using multivariate statistical methods of PCA and DFA. Final identification of species or subspecies needs genetic studies. S. caspius, ریخت سنجی, شمارشی, رشد, خلیج گرگان, دریای خزر S. caspius, Morphometric characters, Meristic characters, Gorgan Bay, Caspian sea. 1 16 http://jair.gonbad.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-169-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehrangiz Tahmasbi Mazangi مهرانگیز طهماسبی‌مزنگی 10031947532846003430 10031947532846003430 No Rasoul Ghorbani رسول قربانی ghorbaninasrabadi@yahoo.com 10031947532846003431 10031947532846003431 Yes hamed Paknejad حامد پاک نژاد 10031947532846003432 10031947532846003432 No Valiollah Jafari ولی‌اله جعفری 10031947532846003433 10031947532846003433 No Hamid Reza Rezaei 10031947532846003434 10031947532846003434 No