تحلیل سری زمانی CPUE در صیدگاههای شرقی و جنوبی سواحل استان گلستان طی دوره 2006 تا 2024، نشاندهنده یکتغییر رژیم منطقهای و یکپارچه در ذخایر ماهی کپوراست. این تحول از یک وضعیت پرفراوانی با الگوی فصلی مشخص (اوج صید در ماههای زمستانی) به یک وضعیت کمفراوانی پایدار و فاقد الگوی فصلی معنادار، در سالهای 2008 تا 2012 رخ داده و تا سال 2024 ادامه یافته است. این یافته، با گزارشهای پیشین همخوانی دارد و نشان میدهد که کاهش جمعیت کپور نه تنها یک پدیده محلی، بلکه یکتحول ساختاری در سطح منطقهایاست که احتمالاً ناشی از ترکیبی ازفشار صیادی بالا، تغییرات محیطی و برهمکنش این عواملاست. مدلسازی با استفاده از GAM با تأخیرهای زمانی دو و سهماهه، امکان بررسی روابط غیرخطی و پیچیده بین CPUE و متغیرهای محیطی را فراهم کرد. نتایج نشان داد کهسرعت باد (Lag-2 وLag-3)،دمای سطح دریا (Lag-3)وسطح متوسط دریا (Lag-3)مهمترین پیشبینهای CPUE هستند. الگوهای وابستگی جزئی نشان داد که اثرات غیرخطی، مانند افزایش CPUE در بادهای بسیار آرام یا شدید و در دمایهای بسیار سرد یا گرم، نشاندهندهپاسخهای تجمعی و آستانهای گونهاست. این یافتهها با مکانیسمهای اکولوژیکی ماننداختلاط آب، تولید اولیه و توزیع طعمههمخوانی دارند و اهمیتتأخیرهای زمانیدر پاسخهای اکوسیستمی را تأکید میکنند. بررسی آنومالیهای اقلیمی نیز نشان داد که در طی دو دهه اخیر، دو روند برجسته وجود دارد: گرمشدن تدریجی سطح دریا (SST)وکاهش سطح متوسط دریا (MSL)، که هر دو با تغییرات اقلیمی جهانی همراستا هستند. این تغییرات، بهویژه کاهش سطح آب، میتواند منجر بهاز دست رفتن زیستگاههای کمعمق تغذیه و تخمریزیشود. این یافتهها با گزارشهای مطالعات قبلی در موردکاهش دبی رودخانهها، تخریب زیستگاهها و کاهش تنوع زیستیهمخوانی دارد و نشان میدهد که مدیریت ذخایر شیلاتی نیازمند رویکردی یکپارچه و مبتنی بر تغییرات اقلیمی است.
Fazel A, Abbasi F, Malekpour Kolbadinajad S, Zare P, Vahabnejad A, forouzad M, et al . Investigating the Impact of Climate Parameter Changes on the Distribution and Catch Rate of Caspian Carp in the Southeastern Part of the Caspian Sea. JAIR 2026; 14 (1) :31-40 URL: http://jair.gonbad.ac.ir/article-1-942-fa.html
فاضل عبدالعظیم، عباسی فاطمه، ملک پور کلبادی نژاد سلمان، زارع پرویز، وهاب نژاد آرزو، فروزد مریم، و همکاران.. بررسی تغییرات پارامترهای اقلیمی بر پراکنش و میزان صید کپور دریایی در بخش جنوب شرقی دریای خزر. نشریه علمی پژوهشی پژوهشهای ماهی شناسی کاربردی. 1405; 14 (1) :31-40