|
بررسی ساختار سنی و شاخصهای رشد و تولیدمثل ماهی گامبوزیا (Gambusia holbrooki Girard, 1859) در رودخانه گاماسیاب (استان کرمانشاه) در فصول تابستان و پاییز
|
علیرضا رادخواه   ، سهیل ایگدری* ، هاشم نوفرستی |
|
|
|
چکیده: (986 مشاهده) |
مطالعه حاضر با هدف بررسی ساختار سنی، شاخصهای رشد و تولیدمثل ماهی گامبوزیا (Gambusia holbrooki) بهعنوان یک گونه غیربومی و مهاجم در رودخانه گاماسیاب (استان کرمانشاه) به اجرا درآمد. بدین منظور، ۱۳۱ قطعه ماهی در طی دو فصل نمونهبرداری (تابستان و پاییز) در سال 1401 با استفاده از دستگاه الکتروشوکر صید شدند. ویژگیهای زیستسنجی شامل طول کل، طول استاندارد، وزن کل و وزن گناد بهصورت تفکیکشده برای جنسهای نر و ماده اندازهگیری شد. برای تعیین سن نمونهها از فلس و استخوان سرپوش آبششی استفاده گردید. رابطه طول-وزن، الگوی رشد، فاکتور وضعیت (K)، شاخص گنادوسوماتیک (GSI) و همآوری نسبی برای هر دو جنس و در هر فصل محاسبه شد. نتایج نشان داد که حداکثر سن مشاهدهشده برای جنس نر +1 و برای جنس ماده +2 سال بود. گروه سنی +2 منحصراً در جنس ماده و با فراوانی ۱۰/۳ درصد در تابستان و ۶/۰ درصد در پاییز حضور داشت. نسبت جنسی ماده به نر در تابستان (۰۳/۱:۱) و پاییز (۱۸/۱:۱) فاقد تفاوت معنیدار بود (۰۵/۰ < P). پارامتر b در رابطه طول-وزن برای جنس نر و ماده در تابستان بهترتیب ۱۷/۳ و ۴۰/۳ و در پاییز ۱۲/۳ و ۳۸/۳ بهدست آمد که نشاندهنده الگوی رشد آلومتریک مثبت در همه گروهها بود. فاکتور وضعیت در هر دو جنس و هر دو فصل بالاتر از یک بود (محدوده ۰۹/۱ تا ۳۶/۱). شاخص گنادوسوماتیک در مادهها بهطور معنیداری بالاتر از نرها بود و در فصل تابستان (۸۲/۱۵) نسبت به پاییز (۲۳/۱۲) مقادیر بیشتری را نشان داد. همآوری نسبی مادهها نیز در تابستان (۲۰/۳۱ عدد تخم در گرم وزن بدن) بیشتر از پاییز (۸۵/۲۷ عدد تخم در گرم وزن بدن) بود. بیشترین میانگین طول و وزن در مادههای گروه سنی +2 در فصل تابستان (20/48 میلیمتر و 85/1 گرم) مشاهده شد. بهطور کلی، فاکتور وضعیت مطلوب و پتانسیل بالای تولیدمثلی با اوجگیری در فصل تابستان، تصویری از موفقیت تهاجم زیستی ماهی گامبوزیا (G. holbrooki) در رودخانه گاماسیاب ارائه میدهد. مطالعه حاضر میتواند در مدیریت جمعیت این گونه غیربومی و حفاظت از اکوسیستمهای آبی منطقه مورد استفاده قرار گیرد.
|
|
| واژههای کلیدی: گامبوزیا، ساختار سنی، الگوی رشد، شاخص گنادوسوماتیک، همآوری، رودخانه گاماسیاب |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1400/3/4 | پذیرش: 1404/12/8 | انتشار: 1404/12/8
|
|
|
|
|
|
