هدف این پژوهش، تعیین اندازه چشمه استاندارد تور گوشگیر برای صید پایدار ماهی گیدر (Thunnus albacares) در آبهای شمالی دریای عمان بود. نمونهبرداری بهصورت ماهانه از صید تجاری تورهای گوشگیر سطحی و شناورهای سنتی و صنعتی در پنج اسکله تخلیه صید در استانهای هرمزگان و سیستان و بلوچستان انجام شد. طول چنگالی ۲۶۰۳نمونه و محیط سرپوش آبششی و حداکثر محیط بدن ۵۵۰نمونه اندازهگیری شد. طول بلوغ جنسی ۵۰درصدی (LM50) برابر ۷۶سانتیمتر و طول بهینه (Lopt) برابر 2/1برابرLM50 ، معادل ۹۱سانتیمتر در نظر گرفته شد. با استفاده از روابط آلومتریکو اندازه چشمه کشیده مؤثر (2m) در دو سناریوی گیرافتادن آبششی (Gilling/Opercular) و بدنپیچ (Wedging/Body) و دو هدف مدیریتی حفظ ذخیره در سطح LM50 و بهرهبرداری بهینه در سطح Lopt برآورد شد. نتایج نشان داد میانگین طول چنگالی ۷۷±۱۸سانتیمتر (دامنه ۲۴تا ۱۷۵سانتیمتر) و حدود 44درصد نمونهها زیر اندازه بلوغ جنسی بودند. نسبت GP/L برابر 53/0و BP/L برابر 70/0بهدست آمد. اندازه چشمه پیشنهادی در سناریوی گیرافتادن آبششی برای (LM_50) برابر 46/18سانتیمتر با بازه اطمینان ۹۵٪بین 86/17تا 05/19سانتیمتر و بر اساس طول بهینه برابر 15/22سانتیمتر با بازه اطمینان ۹۵٪بین 43/21تا 86/22سانتیمتر محاسبه شد؛ همچنین در سناریوی بدنپیچ، اندازه چشمه بر اساس طول بلوغ برابر 40/24سانتیمتر با بازه اطمینان ۹۵٪بین 61/23تا ۲0/25سانتیمتر و بر اساس طول بهینه برابر 28/29سانتیمتر با بازه اطمینان ۹۵٪بین 33/28تا 24/30سانتیمتر به دست آمد. بر این اساس، با توجه به غالب بودن مکانیسم گیرافتادن آبششی و هدف بهرهبرداری بهینه، اندازه چشمه حدود ۲۲سانتیمتر (کشیده مؤثر) بهعنوان استاندارد پیشنهادی تعیین میشود.این اندازه در مقایسه با چشمههای فعلی ۱۲۰تا ۱۴۰میلیمتری بسیار بزرگتر است و میتواند سهم ماهیان نابالغ و صید ضمنی را کاهش داده و به پایداری ذخیره این گونه اقتصادی کمک کند. اجرای تدریجی این استاندارد، پایش دورهای ترکیب طولی صید، آموزش صیادان و همراستایی با مصوبات کمیسیون تونماهیان اقیانوس هند (IOTC) و آییننامههای ملی ضروری است.
Hashemi A, Doustdar M, Haghighat Joo N, bozorgomid K. Determination of the Standard Gillnet Mesh Size for Sustainable Fishing of Yellowfin Tuna (Thunnus albacares) in the Northern Waters of the Oman Sea: An Approach Based on Length at Maturity and Optimum Length. , JAIR. 2026; 14 (3) :41-50 URL: http://jair.gonbad.ac.ir/article-1-962-fa.html
هاشمی احمدرضا، دوستدار مسطوره، حقیقت جو نجمه، بزرگ امید کیوان. تعیین اندازه چشمه استاندارد تور گوشگیر برای صید پایدار ماهی گیدر (Thunnus albacares) در آبهای شمالی دریای عمان: رویکردی مبتنی بر طول بلوغ و طول بهینه. ، نشریه علمی پژوهشی پژوهشهای ماهی شناسی کاربردی. 1405; 14 (3) :41-50