|
ارتباط بین اجتماعات ماهیان با پارامترهای محیطی در رودخانه های زیر حوضه خرسان در استان چهار محال بختیاری
|
حسن فضلی*   ، بهزاد رهنما ، حسن نصراله زاده ساروی ، عیسی حاجی رادکوچک ، غلامرضا دریانبرد |
|
|
|
چکیده: (7 مشاهده) |
درک تأثیر عوامل غیرزیستی بر پویایی جوامع ماهیان، برای مدیریت مؤثر اکوسیستمهای آبی اهمیت بسزایی دارد. این مطالعه با هدف بررسی اثرات پارامترهای فیزیکی و شیمیایی بر جوامع ماهیان در رودخانههای زیرحوضه خرسان، شامل رودخانههای ماربره، بشار و خرسان، در استان چهارمحال و بختیاری انجام شد. تجزیهوتحلیل دادهها با استفاده از روشهای تکمتغیره و چندمتغیره و نرمافزار PRIMER انجام شد. ساختار جامعه با استفاده از مقیاسبندی چندبعدی نامتریک (nMDS) و مدلسازی خطی مبتنی بر فاصله (DistLM) ارزیابی شد. همبستگیهای شدید میان متغیرهای محیطی از جمله بین فسفات-دمای آب، لایـرس-ماسه، BOD5-pH، BOD5-NH3 و COD-DO مشاهده شد. فون ماهیان منطقه شامل 15 گونه بود و کپورماهیان غالب بودند. نتایج nMDS نشان داد ساختار جوامع ماهیان، بیش از تغییرات فصلی، تحت تأثیر ناهمگنی مکانی و ویژگیهای اختصاصی ایستگاهها قرار دارد، هرچند در زمستان و بهار، الگوهای خوشهبندی نسبتاً متمایزی مشاهده شد. الگوهای پراکنش وابسته به گونه نیز آشکار بود؛ بهطوریکه گونههای Garra rufa و Capoeta trutta پراکنش محدودتری داشتند، ولی Chondrostoma regium دامنه تحمل اکولوژیک وسیعتری نشان داد. بر اساس نتایج PERMANOVA فصل و ایستگاه اثر آماری معنیداری نداشتند که بیانگر پایداری نسبی جامعه است. همچنین، مدل DistLM اکسیژن، EC، TOM، بستر، دما، نیترات، آمونیوم، آمونیاک و دبی آب را بهعنوان مهمترین عوامل محیطی مؤثر بر ساختار جوامع نشان داد. بطور کلی، ساختار جوامع ماهیان در زیرحوضه خرسان دارای تنوع مناسبی بوده و کپور ماهیان غالب بودند. همچنین ساختار جوامع تحت تاثیر عوامل فیزیکوشیمیایی، بستر و دبی بود. بهطور همزمان تحت تأثیر شرایط هیدرولوژیک، مکانی و وضعیت تروفیک آب قرار دارد. تغییرات فصلی بهطور غیرمستقیم و از طریق دگرگونی زیستگاه اثرگذارند. همچنین حضور محدود گونه غیربومی قزلآلای رنگینکمان ضرورت حفاظت از زیستگاههای منطقه را نشان می دهد. این نتایج میتواند بهعنوان مبنایی برای ارزیابیهای اکولوژیک آینده و برنامهریزیهای حفاظتی در این زیرحوضه مورد استفاده قرار گیرد.
|
|
| واژههای کلیدی: ماهی، ساختار اجتماعات، متغیرهای محیطی، آنالیز چند متغیره، ایران |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1405/3/10 | پذیرش: 1405/5/4 | انتشار: 1405/5/4
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
.jpg)
